(انگلیسی) English     (عربی) Arabic

موسسه تحقیقات، درمان و آموزش سرطان: سرطان پستان
جستجو در سایت

سرطان پستان

سرطان پستان

سرطان پستان

سرطان پستان چیست؟

سرطان پستان یک غده بدخیم است که از سلول‌های بافت پستان منشاءء می‌گیرد. این سرطان اغلب در زنان ایجاد می‌شود ولی مردان نیز می‌توانند به آن دچار شوند. موضوع صحبت ما در این بخش سرطان سینه در زنان است.

بافت طبیعی پستان (تشریح بافت پستان)

برای شناخت این بیماری، آشنایی با اصول اولیه، ساختار طبیعی و قسمت‌های مختلف بافت پستان بسیار کمک‌کننده است.

بافت پستان خانم‌ها از چندین قسمت تشکیل شده است:

  1. لوبول‌ها

غددی که شیر تولید می‌کنند.

  1. مجاری

لوله‌های کوچکی که شیر را از غدد تولیدکننده شیر به نوک پستان انتقال می‌دهند.

  1. بافت چربی
  2. بافت همبند
  3. عروق خونی

اغلب سرطان‌های سینه از سلول‌هایی که جدار مجاری را می‌پوشانند منشاءء می‌گیرند (و به آنها سرطان داکتال یا مجرایی گفته می‌شود) بعضی دیگر از سلول‌های غدد ترشح‌کننده شیر منشاء می‌گیرند (به آنها سرطان لوبولار گفته می‌شود) و تعداد کمی ‌از سایر بافت‌ها منشاء می‌گیرند.

سیستم لنفاوی

سیستم لنفاوی به دلیل اینکه یکی از راه‌های انتشار سلول‌های سرطانی پستان می‌باشد، بسیار مهم است. این سیستم از قسمت‌های متعددی تشکیل شده است.

۱. گره‌های لنفاوی: تجمعات سلول‌های ایمنی کوچک و لوبیایی شکل که با عروق لنفاوی مرتبطند. این سلول‌ها نقش مهمی ‌در مقابله با عفونت ایفا می‌کنند. عروق لنفاوی مشابه وریدهای کوچکی هستند که به‌جای خون مایع شفافی به نام لنف را از بافت پستان خارج می‌کنند.

سلول‌های بافت سرطانی می‌توانند وارد عروق لنفاوی شده و از راه آنها شروع به رشد در گره‌های لنفاوی کنند. اغلب عروق لنفاوی بافت پستان به گره‌های لنفاوی زیر بغل می‌ریزند اگر سلول‌های سرطانی به این گره‌های لنفاوی زیر بغل راه یابند و رشدشان را ادامه دهند باعث بزرگی و تورم این غدد و گره‌ها می‌شوند. تشخیص این که سلول‌های سرطانی به این گره‌ها و غدد لنفاوی انتشار یافته‌اند بسیار مهم است. چون انتشار به این گره‌ها، احتمال انتشار آنها در سیستم گردش خون و گسترش به سایر قسمت‌های بدن را بیش‌تر می‌کند. و این حالت روی برنامه درمانی مؤثر است.

توده‌های خوش‌خیم پستان

اغلب توده‌های پستان خوش‌خیم اند. به این معنی که آنها سرطان نیستند. این توده‌ها، رشد غیرطبیعی در بافت پستان هستند ولی به سایر قسمت‌های خارج از پستان گسترش نمی‌یابند و تهدیدکننده حیات نمی‌باشند. ولی اغلب این توده‌های خوش‌خیم شانس و احتمال ابتلای فرد به سرطان سینه را افزایش می‌دهند.

اغلب توده‌ها در اثر تغییرات فیبروکیستیک (تغییراتی در بافت همبند و مجاری) ایجاد می‌شوند. کیست‌ها، کیسه‌های پر از مایع هستند. فیبروز هم به معنی ایجاد بافت مشابه اسکار و زخم است. این تغییرات باعث تورم و درد بافت پستان می‌شوند. این تغییرات با سیکل‌های قاعدگی همراهی دارند و قبل از شروع قاعدگی ایجاد می‌شوند. احساس وجود توده در سینه‌ها ایجاد می‌شود. و گاهی اوقات ترشحات شفاف و یا کدر از نوک سینه‌ها خارج می‌شود.

انواع اصطلاحات مربوط به سرطان سینه

ممکن است برایتان سخت باشد که معنی و مفهوم بعضی واژه‌ها و اصطلاحاتی که تیم پزشکیتان برای صحبت در مورد سرطان سینه به‌کار می‌برند را متوجه شوید.

در اینجا برای آگاهی بیش‌تر بعضی کلمات کلیدی که برای توصیف سرطان سینه به‌کار می‌روند آورده شده‌اند:

کارسینوم: این واژه برای توصیف سرطانی که از لایه داخلی پوشاننده هر عضوی ایجاد می‌شود به‌کار می‌رود. تقریباً تمام انواع سرطان سینه از نوع کارسینوم است مثل بافت پستان (چه کارسینوم داکتال (مربوط به مجاری) و چه کارسینوم لوبولار (مربوط به غدد ترشحی)

آدنوکارسینوم: نوعی از سرطان است که از بافت غده‌ای منشاء می‌گیرد.

(بافت غده‌ای شامل بافتی است که موادی تولید و ترشح می‌کند) لوبول‌ها و داکت و مجاری در بافت پستان، بافت غده‌ای هستند که وظیفه تولید شیر را بر عهده دارند. در نتیجه سرطان‌هایی که از این نواحی منشاء می‌گیرند آدنوکارسینوم نامیده می‌شوند.

کارسینوم درجا: این اصطلاح برای مراحل ابتدایی سرطان که هنوز سلول‌های سرطانی در لایه‌های سلولی منشاء گرفته اولیه باقیمانده‌اند به‌کار می‌رود. در سرطانسینه این اصطلاح به این معنی است که سلول‌های سرطانی فقط در مجاری (در نوع کارسینوم داکتال یا مجرایی درجا) و یا فقط در غدد یا لوبول (در نوع کارسینوم لوبولار درجا) موجودند و به بافت‌های عمیق‌تری در بافت پستان و یا سایر اعضای بدن انتشار نیافته‌اند. گاهی اوقات به این نوع، سرطان پستان غیرمهاجم هم گفته می‌شود.

کارسینوم مهاجم و یا نفوذکننده و منتشرشده: سرطان مهاجم، نوعی است که از محدوده لایه سلولی اولیه که از آن منشاء گرفته، تجاوز کرده (برخلاف کارسینوم درجا). اغلب انواع سرطان‌های سینه از این نوع مهاجم هستند. چه نوع کارسینوم داکتال و چه نوع کارسینوم لوبولار.

سارکوم: سارکوم‌ها سرطان‌هایی هستند که از بافت‌های همبند بدن مثل بافت عضلانی، چربی و یا ساختارهای عروقی خونی منشاء می‌گیرند. سارکوم‌های پستان بسیار نادرند.

انواع مختلف سرطان سینه

انواع مختلف سرطان سینه شناخته شده‌اند. بسیاری از آنها بسیار نادرند. گاهی اوقات غده‌های پستان می‌توانند ترکیبی از این انواع و یا مخلوطی از انواعسرطان‌های مهاجم و درجا باشند.

۱. کارسینوم داکتال (مجرایی) درجا (DCIS)

شایع‌ترین نوع سرطان سینه غیرمهاجم است. و این نوع سرطان مجرایی درجا به این معناست که سلول‌های سرطانی تنها در مجاری پستان وجود دارند و از طریق جدار مجاری به داخل بافت پستان منتشر نشده است. تقریباً تمام زنان در این مرحله از سرطان قابل درمان‌اند. اغلب بهترین راه تشخیص این سرطان مجرایی درجا در مراحل اولیه از طریق ماموگرافی است.

۲. کارسینوم درجای غده‌ای (لوبولار)(LCIS)

در این نوع، پروسه بدخیمی ‌از غدد تولیدکننده شیر شروع می‌شود ولی محدود به این سلول‌های غده‌ای باقی می‌ماند و از جدار لوبول‌ها پیشروی نمی‌کند. با وجودی که این نوع سرطان لوبولی درجا نیز، سرطان واقعی نیست ولی داشتن این نوع کارسینوم باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان در زنان در آینده می‌شود. به همین دلیل، انجام ماموگرافی منظم و دقیق در زنان مبتلا به این نوع کارسینوم لوبولار درجا (LCISS) بسیار بسیار مهم است.

۳. کارسینوم داکتال(مجرایی) مهاجم و نفوذ کنندIDC))

این نوع کارسینوم شایع‌ترین نوع سرطان سینه است. شروع اولیه آن از مجرایی شیری است. سپس از جدار مجاری عبور، نفوذ و گسترش می‌یابد و به بافت‌های مختلف پستان تهاجم می‌کند. و از آن طریق می‌تواند در سایر قسمت‌های بدن منتشر شود.
از هر ۱۰ سرطان مهاجم سینه، ۸۸ تا از نوع کارسینوم مهاجم مجرایی یا داکتال است.

۴. کارسینوم لوبولار(غده‌ای) مهاجم و نفوذ کننده (ILC)

این نوع سرطان از غدد شیری یا لوبول‌ها منشاء می‌گیرند. می‌توانند به بقیه قسمت‌های بدن پخش شوند. از هر ۱۰ سرطان مهاجم سینه، یکی از این نوع است.

۵. سرطان سینه التهابی (IBC)

این نوع غیرشایع سرطان سینه مهاجم ۱% -۳% انواع سرطان‌های سینه را شامل می‌شود.

اغلب یک توده مجزا وجود ندارد و در مقابل، پوست پستان قرمز و گرم شده و نمای ضخیم و سوراخ سوراخ مشابه پوست پرتقال پیدا می‌کند. پستان درگیر ممکن است بزرگتر، سفت‌تر، دردناک یا همراه خارش شود.

در مراحله اولیه، این نوع سرطان، اغلب با عفونت اشتباه می‌شود. به دلیل اینکه هیچ توده مشخصی در پستان وجود ندارد، در ماموگرافی قابل تشخیص نیست که باعث می‌شود تشخیص اولیه این سرطان در مراحل اولیه را سخت‌تر هم بکند. شانس، احتمال انتشار و پیش‌آگهی آن از سرطان مهاجم لوبولار و یا داکتال بالاتر است.

چه تعدادی از زنان به سرطان پستان مبتلا می‌شوند؟

شایع ترین نوع سرطان در زنان، سرطان پستان است. و دومین علت مرگ زنان به علت سرطان بعد از سرطان ریه است. شانس و احتمال ابتلای یک زن به سرطانسینه مهاجم در طی زندگی‌اش، ۸/۱ است. شانس مرگ ناشی از سرطان سینه ۳۵/۱ است. میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان سینه در حال کاهش است که این احتمالاً در نتیجه شناسایی و تشخیص سریع‌تر سرطان و پیشرفت و بهبود روش‌های درمانی است.

علت سرطان پستان چیست؟

تغییرات مشخصی در DNA سلول‌های طبیعی پستان، باعث سرطانی شدن آنها می‌شود. DNA یک ساختار شیمایی در هر کدام از سلول‌های بدن است که ساختار ژن‌های ما و دستورالعمل عملکرد سلول‌ها را مشخص می‌کنند. بعضی از تغییرات ارثی در DNA باعث افزایش ریسک سرطان شده و مسئول بعضی انواع سرطان‌های فامیلی می‌شوند ولی اکثر سرطان‌های سینه در اثر آسیب و تغییرات ناگهانی و تصادفی DNA در یک سلول منفرد و نه به‌صورت تغییر ارثی طی زندگی طبیعی یک زن ایجاد می‌شوند. به اینها تغییرات اکتسابی گفته می‌شود و اکثر انواع سرطان‌های سینه در اثر چندین جهش و تغییر اکتسابی در ژن سلول ایجاد می‌شوند. اما تا امروز علت اغلب این جهش‌های اکتسابی که منجر به سرطان سینه می‌شوند، ناشناخته است.

با وجودی که علت قطعی سرطان سینه شناخته شده نیست، ولی ریسک فاکتور و عوامل خطر مشخصی مرتبط با بیماری شناخته شده‌اند. عامل خطرساز، هر چیزی است که شانس فرد را برای ابتلا به بیماری مثل سرطان افزایش می‌دهد. انواع مختلف سرطان، ریسک فاکتورهای متفاوتی دارند. بعضی از این عوامل خطرساز مثل سیگار کشیدن، الکل و رژیم غذایی قابل تغییر بوده و بستگی به نحوه زندگی فرد دارد. ولی سایر عوامل مثل سن، نژاد و جنس یا سابقه خانوادگی ثابت و غیرقابل تغییرند. ولی داشتن یک عامل خطرساز و یا حتی چند مورد به این معنی نیست که فرد به بیماری دچار می‌شود.

بعضی زنان با یک و یا چندین عامل خطرساز، هیچ‌گاه به سرطان سینه مبتلا نمی‌شوند. و نیز اغلب زنان با سرطان پستان هیچ ریسک فاکتور شناخته شده‌ای ندارند. در نتیجه با وجودی که تمام زنان در ریسک ابتلا به سرطان سینه هستند، عوامل زیر باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماری می‌شوند.

با وجودی که بسیاری از این ریسک فاکتورها شانس ابتلا و پیشرفت سرطان سینه را افزایش می‌دهند، هنوز مشخص نیست که دقیقاً این عوامل چگونه باعثسرطانی شدن سلول‌ها می‌شوند.

به‌نظر می‌رسد هورمون نقش بسیار مهمی ‌در بعضی از انواع سرطان سینه ایفا می‌کند ولی نحوه ایجاد و روند آن به‌طور کامل شناخته‌شده نیست.

عوامل خطرساز ثابت و غیرقابل تغییر

۱. جنس

زن بودن به‌راحتی یک عامل خطرساز بسیار مهم است. با وجودی که مردان هم به این بیماری مبتلا می‌شوند، این بیماری در زنان نسبت به مردان ۱۰۰ برابر شایع‌تر است .

۲. سن

شانس ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن زنان بیش‌تر می‌شود. از هر ۳ زن مبتلا به سرطان مهاجم، ۲ نفر سن ۵۵ یا بالاتر در زمان تشخیص سرطانشان دارند.

۳. عوامل خطرساز ژنتیکی

حدود ۵ تا ۱۰ درصد سرطان‌های سینه مرتبط با تغییرات یا جهش‌های ارثی در بعضی ژن‌های خاص می‌باشد شایع‌ترین تغییرات، در ژن‌های BRCA1 و BRCA2 هستند. زنان با جهش در این ژن‌ها تا حدود ۸۰% شانس ابتلا به سرطان سینه در طی زندگی خود دارند. علاوه براین ژن‌ها، سایر جهش‌ها در ایجاد سرطان نقش دارند.

۴. سابقه خانوادگی

احتمال سرطان سینه در بین زنانی که خویشاوندان درجه یک مبتلا به این بیماری دارند، بیش‌تر است .این خویشاوندان هم می‌توانند مادری و یا پدری باشند. داشتن مادر، دختر یا خواهر مبتلا به سرطان سینه، ریسک ابتلا را دو برابر می‌کند. با وجود این گزارشات، بسیار مهم است که دقت شود حدود ۷۰ تا ۸۰۰ درصد زنان مبتلا بهسرطان سینه، هیچ سابقه خانوادگی برای این بیماری ندارند.

۵. سابقه شخصی سرطان پستان

زنی با سرطان سینه در یک پستان خود، شانس بسیار بالاتری برای ابتلا به نوع جدیدی از سرطان در پستان سمت مقابل و یا در قسمت دیگری از همان پستان دارد. این حالت با عود و بازگشت سرطان اولیه، بسیار متفاوت است.

۶. نژاد

در زنان سفیدپوست، احتمال ابتلا به سرطان پستان نسبت به زنان افریقایی- امریکایی بیش‌تر است.

ولی در سیاهان افریقایی- امریکایی مرگ ناشی از سرطان نسبت به سفیدپوستان خیلی بیش‌تر است. آسیایی‌ها، اسپانیایی‌ها، آمریکایی و هندی‌ها هم احتمال کم‌تری برای ابتلا به سرطان سینه دارند.

۷. بافت پستانی متراکم

بافت متراکم پستان به معنی وجود بافت غده‌ای بیش‌تر و چربی کم‌تر است. زنان با بافت پستان متراکم‌تر و محکم‌تر ریسک ابتلای بالاتری برای سرطان سینه دارند. همچنین این نوع بافت، تشخیص ضایعات پستان در ماموگرافی را سخت‌تر و دقت آن را کم‌تر می‌کند و باعث می‌شود ماموگرافی کم‌تر تشخیصی شود.

۸. عادت ماهانه

زنانی که در سن پایین و قبل ۱۲ سالگی دچار قاعدگی می‌شوند و یا بعد ۵۵ سال و دیرتر دچار یائسگی می‌شوند، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند. و توجیه این است که، به دلیل سیکل‌های قاعدگی بیش‌تر، مدت زمان تماس با هورمون‌های استروژن و پروژسترون افزایش می‌یابد.

۹. سابقه قبلی رادیودرمانی یا پرتودرمانی پستان

زنانی که در گذشته تحت پرتودرمانی در ناحیه قفسه سینه (مثلاً به‌عنوان درمان یک نوع سرطان دیگر) قرار گرفته بودند، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه پیدا می‌کنند.

۱۰. درمان با داروی DES (دی اتیل استیل بترول)

(Diethy lstilbestrol)

در گذشته به دلیل اینکه تصور می‌شد، DES باعث کاهش احتمال سقط جنین در زنان حامله می‌شود، این دارو به‌طور وسیع در زنان باردار مصرف می‌شد. ولی مطالعات اخیر نشان داده‌اند که این زنان باردار و نوزادان دخترشان که تحت تماس با این دارو در دوران جنینیشان بوده‌اند، در آینده در خطر بیش‌تری برای ابتلا به سرطان سینه قرار دارند.

ریسک فاکتورهای قابل تغییر سرطان پستان و مرتبط با شیوه زندگی

۱. نداشتن فرزند و یا به‌دنیا آوردن بچه در سن بالا

زنانی که بچه دار نشده‌اند و یا اولین فرزندشان را بعد ۳۰ سالگی به دنیا آورده‌اند، رسیک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند. حامله شدن بیش‌تر از یک بار در سن پایین، ریسک ابتلا به سرطان سینه را کاهش می‌دهد. بارداری تعداد کلی سیکل‌های قاعدگی در کل زندگی زن را کاهش می‌دهد و در نتیجه باعث می‌شود که تماس با هورمون‌های استروژن و پروژسترون در کل، کاهش یابد و اثر محافظتی داشته باشد.

۲. مصرف اخیر قرص ضدبارداری

مطالعات نشان می‌دهند که زنانی که قرص‌های ضدبارداری مصرف می‌کنند، نسبت به زنانی که هیچ وقت آنها را مصرف نکرده‌اند تا حدی ریسک بالاتری برای ابتلا بهسرطان سینه، دارند. در زنانی که مدت طولانی و قبل‌تری این قرص‌ها را قطع کرده‌اند، این ریسک کاهش می‌یابد. بهتر است در مورد مزایا و معایب و به‌صرفه بودن مصرف قرص‌های ضدبارداری با پزشکان مشورت کنید.

۳. درمان‌های هورمونی بعد یائسگی و یا درمان جایگزین هورمونی HRT

این درمان‌ها سال‌ها برای بهبود علائم ناشی از یائسگی و جلوگیری از پوکی استخوان مصرف می‌شوند. دو نوع اصلی این درمان وجود دارد. در مورد زنانی که همچنان رحم خود را حفظ کرده‌اند، پزشک اغلب استروژن و پروژسترون همزمان تجویز می‌کند. استروژن به‌تنهایی باعث افزایش ریسک سرطان رحم می‌شود و برای جلوگیری از این مشکل، پروژسترون هم به درمان اضافه می‌شود. ولی برای زنانی که تحت هیسترکتومی (عمل جراحی برداشت رحم) قرار گرفته‌اند و رحمشان را از دست داده‌اند، استروژن به تنها داده می‌شود.

درمان ترکیبی استروژن و پروژسترون

مشخص است که مصرف طولانی‌مدت این داروها، برای چندین سال پیاپی، باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان پستان و مرگ ناشی از آن می‌شود. همچنان به دلیل اینکه این نوع درمان باعث کاهش وضوح و تأثیر تشخیصی ماموگرافی می‌شود، باعث می‌شود سرطان تا مراحل انتهایی تشخیص داده نشود. نشان داده شده که ۵ سال بعد قطع این رژیم درمانی، ریسک سرطان پستان کاهش یافته و به حالت قبلی و طبیعی برمی‌گردد.

درمان با استروژن به‌تنهایی

این نوع درمان با استروژن تنها، چندان ریسک ابتلا به سرطان سینه را افزایش نمی‌دهد. ولی اگر طولانی‌مدت مثلاً برای بیش از ۱۰ سال مصرف شوند، در بعضی مطالعات، افزایش ریسک ابتلا به سرطان تخمدان و پستان گزارش شده است.

۴. عدم شیردهی توسط مادر(مصرف شیرخشک)

بعضی مطالعات نشان‌دهنده این است که شیردهی توسط پستان، تا حدی احتمال ابتلا به سرطان سینه را کاهش می‌دهد، مخصوصاً اگر ۵/۱ تا ۲ سال طول بکشد. و این نیز به دلیل کاهش تعداد کلی سیکل‌های قاعدگی در زنان شیرده مشابه حاملگی است.

۵. الکل

مصرف الکل با افزایش ریسک سرطان سینه همراهی دارد. مصرف بیش از ۲ نوبت روزانه حدوداً ریسک ابتلا به سرطان را نسبت به افرادی که الکل مصرف نمی‌کنند ۵/۱ تا ۲۲ برابر افزایش می‌دهد.

۶. اضافه وزن و چاقی

اضافه وزن و چاقی باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان سینه می‌شود مخصوصاً اگر چاقی بعد از یائسگی و یا در سنین رشد و نوجوانی باشد. ولی ارتباط چاقی وسرطان سینه پیچیده است.

مطالعاتی که روی چربی موجود در رژیم غذایی و ارتباط با سرطان سینه انجام شده، نتایج متضادی داشته‌اند.

۷. بی‌تحرکی

مطالعات نشان می‌دهند که ورزش باعث کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان می‌شود. تنها سؤال این است که برای رسیدن به این اثر محافظتی چه مقدار ورزش و فعالیت بدنی لازم است. یک مطالعه نشان داده است که پیاده‌روی به مدت ۱ ساعت و ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت و نیم در هفته ریسک ابتلا را تا ۱۸۸% کاهش می‌دهد. پیاده‌روی به مدت ۱۰ ساعت در هفته، این ریسک را به مقدار بیش‌تری کاهش می‌دهد.

ریسک فاکتورهای احتمالی و غیرقطعی

۱. رژیم پر از چربی

مطالعات روی چربی موجود در رژیم غذایی، به‌طور قطعی مشخص نکرده‌اند که چربی زیاد در غذا، یک ریسک فاکتور برای سرطان سینه است. بیش‌تر مطالعات نشان داده‌اند که سرطان سینه در کشورهایی که مردم چربی رژیم غذایی کمی ‌دارند کم‌تر شایع است. در مقابل در یک مطالعه دیگر در آمریکا، ارتباطی بین چربی زیاد رژیم غذایی و افزایش ریسک سرطان سینه مشخص نشد. محققان هنوز مطمئن نیستند که چگونه این تفاوت را توضیح دهند. مطالعات بیش‌تری برای اثبات تأثیر چربی و نوع رژیم غذایی و وزن بدن روی ریسک ابتلا به سرطان سینه باید صورت گیرد.

ولی کلاً توصیه می‌شود که یک رژیم غذایی سالم حاوی ۵ واحد یا بیش‌تر سبزیجات و میوه روزانه مصرف شود. تمام رده‌های غلات به‌کار برده شود. و گوشت قرمز به‌طور محدود مصرف شود.

۲. سقط

مطالعات متعدد نشان‌دهنده این است که سقط القایی و یا از دست دادن تصادفی جنین حین بارداری باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه نمی‌شوند.

۳. پروتز سینه

سیلیکون که در ساختار پروتزهای سینه به‌کار می‌رود باعث ایجاد بافت اسکار (از جنس بافت همبند) در نسج پستان می‌شود. ولی مطالعات مختلف هیچ ارتباطی بین این عمل جراحی زیبایی و افزایش ریسک سرطان سینه نشان نمی‌دهند. در صورتی‌که پروتز سینه دارید، ممکن است نیاز داشته باشید حین ماموگرافی، تصاویر اضافی و عکس‌های دیگری نیز بگیرید.

۴. آلودگی‌های محیطی

مطالعات زیادی برای شناسایی ارتباط عوامل محیطی و افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه نشان داده شده است. در حال حاضر، هیچ مطالعه‌ای به وضوح ارتباطی بین سرطان سینه و آلاینده‌های محیطی نشان نداده است.

۵. سیگار کشیدن

بیش‌ترین مطالعات، ارتباطی بین سیگار کشیدن و سرطان سینه نشان نمی‌دهند. در حال حاضر مطالعات زیادی روی افرادی که در ارتباط نزدیک با فرد سیگاری هستند، امکان ارتباط این نوع تماس با تنباکو و احتمال سرطان سینه در حال انجام است. ولی در این مورد هم ارتباطی هنوز مشخص نشده است.
به هرحال به دلیل امکان ارتباط دود سیگار هر چند به‌صورت غیرمستقیم با ابتلا به سرطان سینه، باید از این حالت دوری کرد.

۶. کار کردن شبانه

مطالعاتی وجود دارند که نشان می‌دهند، زنانی که شبها کار می‌کنند (پرستاران شیفت شب به‌عنوان مثال)، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند.

آیا سرطان پستان قابل پیشگیری است؟

هیچ راه قطعی برای پیشگیری از سرطان سینه وجود ندارد. ولی اقداماتی وجود دارند که تمام زنان برای کاهش ریسک ابتلا، تشخیص سریع بیماری در مراحل اولیه در صورت ایجاد شدن و درمان در فازهای اولیه می‌توانند انجام دهند.

کاهش ریسک ابتلا به بیماری

با تغییر ریسک فاکتورهای قابل تغییر و مربوط به نحوه زندگی تا حدی می‌توانید احتمال ابتلا را کاهش دهید.

با پرهیز از مصرف الکل، برنامه ورزشی منظم و رژیم غذایی سالم، ریسک ابتلا کاهش می‌یابد. همچنین در مادرانی که برای حداقل چند ماه به نوزادان خود شیر می‌دهند، ریسک سرطان ممکن است کاهش یابد.

در صورتی‌که واقعاً نیاز زیادی به داروهای هورمونی جایگزین، طی یائسگی خود ندارید، بهتر است از این داروها استفاده نکنید.

شناسایی زودرس سرطان سینه

الف: روش‌های شناسایی در زنان پرخطر

در صورتی‌که ریسک فاکتورهای بیش‌تری برای ابتلا به سرطان سینه دارید، می‌توانید اقداماتی برای کاهش این شانس ابتلا انجام دهید. قبل شروع انجام این کارها، با پزشکان مشورت کنید تا مطلع شوید که کدام روش برایتان بهترین است.

۱. آزمایش ژنتیک

روش‌ها و آزمایش‌هایی وجود دارند که می‌توانند تغییر و یا جهش‌هایی در ژن‌هایی که مرتبط با سرطان سینه هستند را مشخص کنند. با این اطلاعات، زنان می‌توانند گام‌هایی برای کاهش خطر ابتلا بردارند. در این روش‌ها، توصیه شده است که تنها زنان با سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه، باید جهت ارزیابی جهش در ژن BRCA تحت آزمایش ژنتیک قرار بگیرند.

اگر می‌خواهید آزمایش ژنتیک دهید، باید با پزشک و متخصص ژنتیک خود مشورت کنید تا نوع آزمایشی که برایتان مناسب است را در نظر بگیرند.

۲. پیشگیری از سرطان پستان با داروی شیمیایی

این روش به‌صورت استفاده از داروهایی برای کاهش ریسک سرطان است.

داروهای زیادی برای کاهش ریسک ابتلا به سرطان سینه مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. تاموکسیفن، مدت‌هاست که برای درمان بعضی انواع سرطان سینه مورد استفاده قرار می‌گیرد. مطالعات نشان داده‌اند که در زنان با ریسک بالاتر برای ابتلا به سرطان سینه، با مصرف تاموکسیفن این ریسک کاهش یافته است.

۳. جراحی پیشگیرانه در زنان با ریسک بسیار بالای ابتلا به سرطان پستان

در تعداد کمی ‌از زنان با ریسک ابتلای بسیار بالا برای سرطان سینه، جراحی پیشگیرانه مثل ماستکتومی‌ (برداشت پستان) دوطرفه، انتخاب مناسبی است. در این شیوه، هر دو پستان، قبل از هر نوع سرطان شناخته شده‌ای برداشته می‌شود. در حالی‌که با این روش تقریباً تمام بافت پستان برداشته می‌شود، مقدار بسیار کمی ‌باقی می‌ماند.

در نتیجه با وجودی که این عمل جراحی به مقدار زیادی ریسک ابتلا به سرطان سینه را کاهش می‌دهد، بیماری ممکن است در بافت پستان باقی مانده شروع و گسترش یابد.

امروزه، این نگرانی خیلی مهم نیست. دلایل برای انتخاب این نوع روش پیشگیری باید خیلی قوی باشد.

۴. جراحی پیشگیرانه برداشت تخمدان (اووفورکتومی‌پیشگیرانه)

زنان با جهش در ژن BRCA که تخمدانشان خارج شده، ریسک بسیار کم‌تری برای ابتلا به سرطان سینه نشان داده‌اند. چون خارج کردن تخمدان به معنی حذف منبع اصلی تولید هورمون استروژن بدن است. همچنین باید دانست زنانی که جهش ژنی BRCA را دارند، در خطر ابتلا به سرطان تخمدان هم قرار دارند. اغلب پزشکان توصیه می‌کنند بعد از به دنیا آوردن فرزندانشان، تحت برداشت تخمدان قرار گیرند.

چگونه سرطان پستان تشخیص داده می‌شود؟

واژه غربالگری، به معنی استفاده از آزمایش‌هایی است که برای تشخیص بیماری‌هایی مثل سرطان در افرادی که هیچ علامتی ندارند، به‌کار برده می‌شوند. هدف از این روش ها، شناسایی و تشخیص سرطان قبل از ایجاد علائم است. اندازه غده‌ پستان و میزان انتشار و پخش آن در بدن مهمترین عواملی هستند که می‌توانند نتیجه بیماری را در فرد پیش‌بینی کنند. بسیاری پزشکان معتقدند که آزمایش‌های تشخیصی زودرس و روش‌های غربالگری برای سرطان سینه، سالانه جان هزاران نفر را نجات می‌دهد. عمل کردن به دستورالعمل‌های زیر شانس تشخیص زودرس سرطان سینه در مراحل اولیه و موفقیت درمان را بسیار بهبود می‌بخشد.

این دستورالعمل‌ها برای تشخیص زودرس سرطان سینه در زنان بدون علامت است.

۱. ماموگرافی

زنان ۴۰ ساله و بالاتر باید سالانه تا آخر عمر، تحت ماموگرافی قرار گیرند. با وجودی که تعدادی از سرطان‌ها توسط ماموگرافی تشخیص داده نمی‌شوند، ولی این اقدام، همچنان روش بسیار ارزشمندی برای تشخیص زودرس سرطان است.

۲. معاینه فیزیکی پستان

زنان در محدوده سنی ۲۰ تا ۴۰ سال باید به‌طور منظم توسط یک پزشک متخصص، حداقل هر ۳ سال یکبار تحت معاینه پستان قرار گیرند. بعد از ۴۰ سالگی، این معاینه باید هر سال صورت گیرد. انجام معاینه فیزیکی پستان مدت کوتاهی قبل ماموگرافی، ایده بسیار خوبی است.

۳. معاینه پستان توسط خود فرد

این روش معاینه، در زنان از سن بالای ۲۰ سال شروع می‌شود. زنان باید مزایا و محدودیت‌های این روش را یاد بگیرند. باید هر نوع تغییر در ظاهر، قوام، تراکم توده پستان خود را فوراً به پزشک متخصص اطلاع دهند.

تحقیقات نشان‌ دهنده این است که، معاینه توسط خود فرد برای تشخیص سرطان پستان، در مقایسه با شناسایی تصادفی توده پستان، نقش کمی ‌دارد. اگر می‌خواهید از این روش برای معاینه خود استفاده کنید، ابتدا باید پزشکتان به شما آموزش دهد که روش درست معاینه به چه صورتی است. اگر این روش را به‌صورت منظم انجام و ادامه دهید، می‌توانید بفهمید، پستان‌هایتان در حالت عادی چه ظاهر و قوامی‌ دارند. در نتیجه بسیار راحت‌تر می‌توانید هر نوع تغییر ایجاد شده را تشخیص دهید. ولی اگر بر اساس برنامه منظم این معاینه را انجام ندهید هم مشکلی ایجاد نمی‌شود.

هدف اصلی از همه این اقدامات، تماس فوری با پزشکتان در صورت مشاهده هر کدام از تغییرات زیر است:

توده، تورم، تحریک پوستی یا سفت و کشیده شدن پوست، درد نوک پستان یا فرورفتن نوک پستان، قرمزی و پوسته‌ریزی کردن بافت یا پوست پستان و ترشحات غیر از شیر است. ولی باید توجه داشته باشید که اکثر اوقات وجود این تغییرات پستان، نشانه سرطان نیستند.

اقدامات غربالگری در زنان پرخطر

زنان با خطر و احتمال بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه باید با پزشکشان در مورد بهترین نحوه برخورد و اقدام، مشاوره کنند. که این اقدامات می‌تواند شامل شروع ماموگرافی در سنین پایین‌تر، انجام آزمایش‌های غربالگری بیش‌تر و یا آزمایش‌های تشخیصی بیش‌تر باشند.

۱. ماموگرافی

ماموگرافی، گرافی با اشعه X از پستان است. این آزمایش، روش تشخیص بیماری‌های پستان در زنانی است که مشکل پستان ندارند. از این روش در زمان تشخیص ضایعات پستان مثل وجود توده، تغییرات پوستی یاوجود ترشحات نوک پستان هم می‌توان استفاده کرد.

در حین انجام ماموگرافی، پستان بین دو صفحه تحت فشار قرار داده می‌شود تا بافت آن پخش‌تر و گسترده‌تر شود. این فشار فقط چند ثانیه طول می‌کشد. با وجودی که این کار، مقداری درد ایجاد می‌کند ولی برای ایجاد یک تصویر خوب، لازم است.

برای این کار، مقدار بسیار کمی ‌اشعه به‌کار برده می‌شود. و این مقدار کم برخلاف نگرانی مردم، باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه نمی‌شود.

مقدار اشعه براساس شرایط فرد متفاوت است. اگر زن با سرطان پستان، تحت پرتودرمانی باشد، برای تشخیص ضایعه پستان باید اشعه‌ای حدود ۵۰۰۰ راد (راد واحد اندازه‌گیری مقدار اشعه است) دریافت کند. اگر زنی ۴۰ تا ۹۰ سال تحت ماموگرافی قرار گرفته، در کل باید اشعه‌ای حدود ۲۰ تا ۴۰۰ راد دریافت کند.

برای انجام ماموگرافی، باید از کمر به بالا برهنه باشد. پستان در وضعیت مناسب برای آزمایش قرار داده می‌شود. فشار تنها چند ثانیه تا زمان گرفتن عکس طول می‌کشد. کل این مراحل حدود ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و نتیجه آن حداکثر تا ۱ ماه باید حاضر باشد.

از هر ۱۰ زن که تحت ماموگرافی قرار می‌گیرند، یک نفر ممکن است نیاز به تصاویر بیش‌تری داشته باشد. ولی اغلب آنها سرطان ندارند. در نتیجه اگر نیازی به عکس‌های اضافه پیدا کردید نگران نشوید. از هر ۱۰۰۰ عکس ماموگرافی، تنها ۲ یا ۴ مورد، نشانه سرطان هستند و بقیه اغلب طبیعی‌اند.

زنان با ریسک بالاتر سرطان، باید در مورد بهترین نحوه برخورد با سرطان براساس وضعیت خود با پزشکشان مشورت کنند. ممکن است نیاز داشته باشند که ماموگرافی را از سن پایین‌تری شروع کنند، همزمان با انجام ماموگرافی، آزمایش‌های تشخیصی بیش‌تری را از سن پایین‌تر انجام دهند و دفعات انجام این آزمایش‌ها و ماموگرافی را بیش‌تر کنند. بهتر است همراه با انجام ماموگرافی، MRI یا سونوگرافی از پستان هم انجام شود.

۲. معاینه فیزیکی پستان

این یک معاینه پستان توسط یک فرد متخصص است. برای این آزمایش، از کمر به بالا باید برهنه شوید. مرحله اول معاینه، مشاهده پستان از نظر تغییرات ابعاد، اندازه، ظاهر و تغییرات شکل است. سپس پزشک با استفاده از قسمت برجسته انگشتان، به آرامی‌بافت پستان شما را از نظر قوام، تغییر تراکم و وجود توده معاینه می‌کند. ناحیه زیر هر دو بغل هم باید حتما معاینه شوند. اکنون زمان بسیار مناسبی برای این است که یاد بگیرید چگونه خودتان پستانتان را معاینه کنید.

۳. معاینه پستان توسط خود فرد و آگاهی از وضعیت آن

هر زن باید از وضعیت طبیعی، ظاهر طبیعی پستان خود مطلع باشد، تا بتواند به محض آگاهی از هر نوع تغییر، سریعاً آن را به پزشک خود اطلاع دهد. پیدا کردن تغییر، به معنی داشتن سرطان نیست علاوه براین، شما همچنین می‌توانید یک برخورد و معاینه مرحله به مرحله پستان، براساس یک برنامه مشخص را انتخاب کنید. بهترین زمان معاینه پستان توسط خود شخص، زمانی است که پستان متورم و یا بافت آن متراکم نباشد. در صورت متوجه شدن هر نوع تغییر یا مشکل، به پزشکتان اطلاع دهید.

حتی در زنان با پروتز پستان هم امکان معاینه توسط خود شخص وجود دارد.

حتی اگر از این روش معاینه هم استفاده نشود، اغلب مشکلی پیش نمی‌آید.

۵. MRI پستان

برای زنان پرخطر از نظر سرطان سینه، غربالگری با MRI همراه ماموگرافی سالانه، اکیداً توصیه می‌شود. ولی این روش معمولاً به تنهایی و بدون ماموگرافی توصیه نمی‌شود، چون ممکن است بسیاری از سرطان هایی که با ماموگرافی تشخیص داده می‌شود را مشخص نکند.

همچنین این روش نسبت به ماموگرافی بسیار پرهزینه‌تر است.

علائم فیزیکی سرطان پستان

امروزه استفاده وسیع از ماموگرافی به‌عنوان یک ابزار غربالگری، باعث افزایش تشخیص زودرس بسیاری از سرطان‌های سینه، پیش از علامت‌دار شدن می‌گردد. ولی بعضی از آنها هنوز هم تشخیص نداده باقی می‌مانند و علامت‌دار می‌شوند.

شایع‌ترین علامت سرطان سینه، یک توده جدید است. توده‌ای که بدون درد، بدون حاشیه مشخص بوده، سخت و محکم در زمان لمس باشد، شانس بیش‌تری برایسرطانی بودن دارد.

ولی در بعضی از سرطان‌ها هم، پستان دردناک می‌شود، در لمس نرم، حاشیه گرد و مشخص پیدا می‌کند. در نتیجه بسیار مهم است که در صورت وجود هر یافته غیرعادی به پزشکتان اطلاع دهید. سایر نشانه‌های سرطان زیر شامل:

  1. تورم تمام و یا قسمتی از بافت پستان
  2. التهاب پوست و یا فرورفتن قسمتی از پوست پستان
  3. دردپستان
  4. درد نوک پستان و یا فرورفتن نوک پستان به داخل
  5. ترشحات غیرشیری از نوک پستان
  6. توده در زیر بغل

در صورت شک به سرطان پستان چه باید کرد

در صورتی‌ه هر علامتی که نشانه سرطان سینه است دارید، حتماً در اسرع وقت به پزشکتان اطلاع دهید. بعد از شرح حال و معاینه فیزیکی کامل شامل معاینه پستان، ممکن است پزشکتان از شما بخواهد آزمایش‌های تشخیصی بیش‌ری که در زیر آورده شده‌اند انجام دهید:

۱. روش‌های تصویربرداری

ماموگرافی

با وجودی که ماموگرافی اغلب برای غربالگری استفاده می‌شود، در صورت وجود مشکلات پستان هم قابل استفاده است.

به این آزمایش‌ها، ماموگرافی تشخیصی گفته می‌شود. این نوع ماموگرافی نشان می‌دهد که مورد قابل نگرانی وجود ندارد و می‌توانید به‌صورت سالیانه ماموگرافی را ادامه دهید. و یا می‌تواند نشان دهد که یک بیوپسی باید از بافت پستان انجام شود. حتی اگر در ماموگرافی شواهدی از غده‌ وجود نداشته باشد، اگر شما و یا پزشکتان در معاینه احساس کنید در بافت سینه توده وجود دارد، باید تحت بیوپسی قرار گیرید. تنها استثنای این قسمت، زمانی است که در سونوگرافی، کیست گزارش شود.

ماموگرافی اغلب در زنان جوان به‌خوبی تشخیصی نیست، چون اغلب بافت پستان آنها به دلیل غده‌ای بودن زیاد متراکم است و به همین دلیل در ماموگرافی نمای مناسبی ایجاد نمی‌کند. این حالت در زنان باردار و کسانی که با سینه خود به نوزادشان شیر می‌دهند هم صدق می‌کند. ولی به دلیل اینکه اغلب، سرطان سینه در زنان مسن ایجاد می‌شود، این حالت و عدم تشخیصی بودن ماموگرافی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند.

ولی این موضوع اغلب در زنان جوانی که ریسک فاکتورهای ژنتیکی سرطان سینه دارند، یک مشکل است، چون آنها اغلب در سنین پایین‌تری دچار بیماری می‌شوند. برای حل این مسئله، بسیاری از پزشکان امروزه، MRII همراه ماموگرافی را برای غربالگری در این زنان پیشنهاد می‌کنند.

ماموگرافی به‌طور قطعی نمی‌تواند نشان دهد که سرطان وجود دارد یا خیر. اگر در ماموگرافی یک مشکل محتمل وجود داشته باشد، یک نمونه از بافت پستان برداشته شده و زیر میکروسکوپ مشاهده می‌شود. به این کار، تهیه بیوپسی گفته می‌شود.

اسکن MRI

اسکن MRI همراه ماموگرافی اغلب برای غربالگری زنان پرخطر برای سرطان سینه به‌کار برده می‌شود.

و یا برای تهیه تصاویر با دقت بالاتر از نواحی غیرعادی که در ماموگرافی مشخص شده استفاده می‌شود.

استفاده دیگر MRI ، در زنان مبتلا به سرطان سینه، برای تعیین سایز و مشخصات دقیق غده‌ است.

در این روش به‌جای اشعه X از امواج رادیویی و مغناطیسی قوی استفاده می‌شود. ماده حاجب مورد استفاده، گادولینیوم است و برای نشان دادن جزئیات بیش‌تر، به‌صورت داخل وریدی تزریق می‌شود. تهیه این اسکن اغلب طولانی و حدوداً ۱ ساعت طول می‌کشد. بیمار باید داخل یک تونل باریک قرار بگیرد.

این کار ممکن است برای افرادی که از قرارگیری در یک محفظه بسته می‌ترسند، ترسناک باشد. دستگاه صدای بلندی ایجاد می‌کند که می‌تواند آزاردهنده باشد.

سونوگرافی پستان

در سونوگرافی از امواج صوتی برای مشخص کردن قسمتی از بدن استفاده می‌شود. اکو (انعکاس) ایجاد شده توسط یک کامپیوتر دریافت شده تا یک تصویر روی صفحه کامپیوتر ایجاد کند. سونوگرافی یک روش تشخیصی مناسب همراه ماموگرافی است. چون به‌راحتی در دسترس بوده و هزینه کم‌تری نسبت به سایر روش‌های تشخیصی دارند. ولی سونوگرافی نباید جایگزین ماموگرافی شود و به‌تنهایی انجام می‌گیرد. چون معمولاً از سونوگرافی برای مشاهده بهتر و واضح‌تر آن قسمت بافت پستان که توسط ماموگرافی غیر طبیعی تشخیص داده شده، استفاده می‌شود. همچنین این روش بدون استفاده از سوزن، می‌تواند مشخص کند که توده پستان جامد است و یا کیست.

داکتوگرافی (و یا گالاکتوگرافی)

این روش، یک نوع خاص عکس با اشعه X است که معمولاً برای تشخیص علت ترشحات نوک پستان استفاده می‌شود. در این روش، یک لوله پلاستیکی بسیار ظریف در ابتدای مجرای نوک پستان تعبیه شده و ماده حاجب برای مشخص کردن ظاهر و مشخصات ظاهری مجرا به داخل آن تزریق می‌شود و سپس با اشعه X عکس‌برداری می‌شود. این روش برای تشخیص غده‌های داخل مجاری غدد پستان کاربرد دارد. در صورت وجود ترشحات، می‌توان ترشحات خارج شده را از نظر سلول‌های سرطانی مورد آزمایش قرار داد.

آزمایش‌های تشخیصی دیگری وجود دارد که می‌توانند برای مشخص کردن جزئیات بیش‌تر استفاده شوند.

۲. نمونه‌برداری

در صورتی‌که سایر روش‌های تشخیصی نشان‌دهنده وجود سرطان سینه احتمالی باشد، بیوپسی انجام می‌شود. طی این روش، تعدادی از سلول‌های ناحیه مشکوک، برداشته شده و برای مطالعات آزمایشگاهی فرستاده می‌شوند. روش‌های مختلف تهیه بیوپسی وجود دارند که پزشکتان برحسب نیاز شما از آنها استفاده می‌کنند. شامل:

بیوسپی آسپراسیون با سوزن نازک (FNAB)

برای انجام این آزمایش، یک سوزن توخالی و بسیار نازک برای کشیدن مایع و یا بافت، از توده پستان استفاده می‌شود.

ممکن است لازم شود، هدایت سونوگرافی، جهت عبور سوزن داخل توده پستان به‌کار گرفته شود. برای بی‌حسی پوست ناحیه تزریق از داروی بی‌حسی استفاده می‌کنند. گاهی اوقات فرآیند تجویز داروی بی‌حسی، از گرفتن بیوپسی، درد و ناراحتی بیش‌تری ایجاد می‌کند. سوزن به‌کار برده شده برای بیوپسی، از انواعی که برای خونگیری استفاده می‌شوند، نازک‌تر است.

اگر مایعی که حین نمونه‌گیری با سوزن خارج می‌شود، شفاف باشد، بیش‌تر به این معنی است که توده پستان، یک کیست خوش‌خیم است. مایع کدر و یا خونی می‌تواند نشان‌دهنده وجود کیست و یا به‌صورت نادرتر، سرطان باشد. اگر توده، جامد باشد، نمونه‌های کوچک بافتی گرفته می‌شود. این نمونه‌ها بعد آماده‌سازی با میکروسکوپ مشاهده می‌شوند تا مطمئن شوند که سرطانی اند یا خیر.

اگر نمونه‌برداری، جواب واضحی ایجاد نکند و یا پزشکتان مطمئن نباشد، نمونه‌برداری ثانویه و یا انواع متفاوت نمونه‌برداری مورد نیازند.

نمونه‌برداری با سوزن کلفت به روش استرئوتاکتیک

سوزن استفاده شده برای این نوع نمونه‌گیری، بزرگتر از آنهایی است که برای بیوپسی آسپراسیون با سوزن نازک (FNAB) به‌کار می‌روند. این سوزن ها، برای برداشتن ۳ تا ۵ قسمت اصلی از بافت پستان به‌کار می‌رود. نمونه‌برداری، با انجام بی‌حسی موضعی به‌صورت سرپایی صورت می‌گیرد.

بیوپسی جراحی

گاهی اوقات برای برداشتن تمام و یا قسمتی از توده، جراحی لازم است تا بتوان به‌خوبی آن را زیر میکروسکوپ بررسی کرد. کل توده همراه بافت نرمال اطرافش باید برداشته شود. اغلب اوقات این روش بیوپسی در بیمارستان انجام می‌شود. این کار با بی‌حسی موضعی در ناحیه اطراف توده و نیز به وسیله دادن داروهایی برای آرام کردن و کاهش هوشیاری نسبی طی این اقدامات صورت می‌گیرد. بهتر است در مورد بهترین روش نمونه‌برداری که نیاز دارید و آنچه بعد از نمونه‌برداری باید انتظار داشته باشید از پزشکتان بپرسید.

بعد از تهیه و برداشتن نمونه، نمونه در یک آزمایشگاه از نظر خوش‌خیم بودن و یا سرطانی بودن تحت بررسی قرار می‌گیرد. اگر بررسی نشان داد که سرطان وجود ندارد، درمان اضافه مورد نیاز نیست. اگر بیوپسی نشان‌دهنده سرطان باشد، می‌توان نوع سرطان، میزان تهاجم آن را هم مشخص کرد.

۳. درجات سرطان پستان

نمونه بیوپسی در سرطان، می‌تواند براساس شدت سرطان، درجه ۱ تا ۳ را نشان دهد. انواعی از سرطان که بیش‌تر به بافت طبیعی پستان شبیه‌اند، تمایل دارند که کندتر رشد کنند و منتشر شوند. به‌طور کلی، درجه پایین‌تر به معنی سرطان با رشد کند و درجه بالاتر بیان‌کننده رشد سریع‌تر بوده است.

درجه سرطان، می‌تواند پیش‌بینی کننده نتیجه در زنان باشد (به این پیش‌بینی نتیجه بیماری، پروگنوز یا پیش‌اگهی گفته می‌شود). درجه غده‌ بسیار مهم است، مخصوصاً در زنان با غده‌ کوچک و بدون درگیری غدد لنفاوی. این زنان بعد از برداشت غده‌ نیاز به درمان‌های دیگری ندارند. در حالی که در زنان با غده‌ درجه بالا، اغلب باید تحت درمان هورمونی و یا شیمی‌درمانی قرار گیرند.

۴. وضعیت گیرنده‌های هورمونی

گیرنده‌ها، پروتئین‌هایی روی سطح خارجی سلول هستند که می‌توانند به هورمون‌های خون متصل شوند. استروژن و پروژسترون، هورمون‌هایی هستند که اغلب به این گیرنده‌ها متصل شده و به رشد سلول‌های سرطانی پستان کمک کرده و آنها را تغذیه می‌کنند. می‌توان نمونه بیوپسی را از نظر داشتن گیرنده‌های استروژن یا پروژسترون بررسی کرد. اگر نتیجه مثبت باشد به‌عنوان گیرنده استروژن مثبت، یا گیرنده پروژسترونی مثبت، شناخته می‌شوند.

معمولاً این نوع سرطان نسبت به انواعی که گیرنده ندارند، از نظر نتیجه بهترند، چون پاسخ بهتری به درمان هورمونی می‌دهند. از هر ۳ سرطان سینه، ۲ مورد حداقل یکی از این گیرنده‌ها را دارند.

۵. وضعیت HER2/NEU

از هر ۵ سرطان سینه، ۱ مورد، مقدار زیادی از پروتئینی به نام HER2/NEU دارند. غده‌هایی با سطوح افزایش یافته از این پروتئین، به‌عنوان HER2 مثبت شناخته می‌شود. این سرطان‌ها سریع‌تر از سایر انواع، رشد کرده و سریع‌تر نیز گسترش و انتشار می‌یابند. در نتیجه آزمایشات برای HER2/NEU باید در تمام سرطان‌های سینه تازه تشخیص داده شده، انجام شوند.

سرطان‌های HER2 مثبت، با داروهایی که مستقیماً روی این پروتئین اثر می‌کنند. (هدف درمان این گیرنده) قابل درمانند. از جمله این داروها trastuzumab (تراستوزوماب) یا هرسپتین (herceptin) و لاپاتینیب (lapatinib) یا تیکرب (tykreb) هستند.

۶. آزمایش‌های تشخیصی روی الگوی ژنتیک

تحقیقات نشان داده‌اند که بررسی همزمان الگوی بعضی از ژن‌ها، می‌تواند مشخص‌کننده این باشد که سرطان در مراحل اولیه و بعد از اولین درمان، تمایل به بازگشت و عود دارد یا خیر. همچنین تعیین می‌کند که آیا درمان‌های اضافه مثل شیمی‌درمانی مفید است.

۷. تعیین مراحل سرطان

تعیین مرحله و میزان پیشرفت سرطان، فرآیند شناسایی میزان گسترش و انتشار سرطان در زمان تشخیص بیماری است. مرحله سرطان، مهمترین عامل برای انتخاب روش درمان است.

مرحله، براساس نتایج معاینه بالینی، نمونه‌برداری و سایر آزمایش‌هایی که پزشک انجام می‌دهد تعیین می‌شود.

روش‌های شناسایی میزان انتشار سرطان سینه

یک آزمایش یا بیش‌تر از آزمایش‌های تشخیصی زیر برای تعیین میزان انتشار سرطان کمک کننده‌اند.

۱. عکس ساده قفسه سینه با اشعه x

برای مشخص کردن اینکه آیا سرطان به ریه‌ها انتشار داشته یا نه صورت می‌گیرد.

۲. ماموگرافی

در صورتی‌که تاکنون انجام نشده است، ماموگرافی‌های بیش‌تر می‌تواند به تهیه تصاویر بهتر از پستان کمک کنند.

۳. اسکن استخوان

این آزمایش برای تشخیص گسترش سرطان به استخوان به‌کار می‌رود. برای انجام این آزمایش، مقدار بسیار کم ماده رادیواکتیو به‌صورت داخل وریدی تزریق می‌شود. استخوان این ماده را جذب کرده و در اسکن به‌صورت نقاط داغ مشخص می‌شوند. این نواحی می‌توانند نشانه گسترش سرطان باشند. ولی سایر مشکلات استخوانی مثل آرتریت هم می‌توانند آنها را ایجاد کنند.

در صورت وجود این نقاط داغ، سایر آزمایش‌ها یا روش‌های تشخیصی باید صورت گیرند.

۴. CT اسکن

این، یک نوع عکس خاص است. تصاویر از زوایای مختلف گرفته شده و توسط کامپیوتر ترکیب شده تا تصاویر جزئی و دقیق‌تری از اعضای داخلی نشان دهند.

در زنان با سرطان سینه، این روش، شایع‌ترین اسکن برای بررسی قفسه سینه و شکم از نظر گسترش سرطان به اعضای موجود در آنها می‌باشد. همچنین به‌عنوان روش مناسبی جهت هدایت سوزن نمونه‌برداری به ناحیه درگیر است. قبل انجام این اسکن، تصاویر موجود توسط کامپیوتر ترکیب شده تا تصاویر جزئی و دقیق‌تری از اعضای داخلی نشان دهند.

در زنان با سرطان سینه، این روش، شایع‌ترین نوع اسکن برای بررسی قفسه سینه و شکم از نظر گسترش سرطان به اعضای موجود در آنها می‌باشد. همچنین به‌عنوان روش مناسبی جهت هدایت سوزن بیوسپی به ناحیه درگیر است. قبل از انجام این اسکن، باید ماده حاجب آشامیدنی بنوشید تا جدار روده‌هایتان مشخص شود. بعد از اولین سری عکس گرفته شده، از راه ورید، ماده حاجب تزریق می‌شود و سری دوم عکس‌ها گرفته می‌شود.

ماده حاجب علائمی ‌مثل گرگرفتگی مخصوصاً در ناحیه صورت ایجاد می‌کند بعضی از افراد ممکن است به آن حساسیت داشته باشند و دچار کهیر شوند. موارد نادری از واکنش‌های شدید حساسیتی مثل مشکل در نفس کشیدن و افت فشار خون هم گزارش شده است.
اگر سابقه حساسیت به هر ماده حاجبی دارید، قبل از انجام این اسکن به پزشکتان اطلاع دهید. انجام این اسکن، زمان بیش‌تری از عکس ساده با اشعه x می‌گیرد.

باید بی حرکت روی تخت دراز بکشید تا این عکس گرفته شود و در نتیجه مقداری خسته می‌شوید.

۵.MRI

در این روش به‌جای اشعه x از امواج رادیویی و مغناطیسی قوی استفاده می‌شود و برای بررسی نخاع و مغز بسیار کمک‌کننده است. انجامMRI از اسکن می‌تواند سخت‌تر باشد، چون مدت زمان بیش‌تری طول می‌کشد و لازم است بیمار در یک لوله باریک در تمام مدت انجام گرافی دراز بکشد. دستگاه همچنین یک صدای بلند و آزاردهنده ایجاد می‌کند که خوشایند نیست.

۶. PET اسکن: (Position Emission Tomography) داخل وریدی

در این روش، با استفاده از تزریق یک ماده نشان‌دار (اغلب نوع خاصی از شکر که حاوی اتم رادیواکتیو شده است) و انتشار آن به کل بدن، میزان گسترش سرطانتعیین می‌شود. سلول‌های سرطانی اغلب مقادیر بالایی از شکر را جذب می‌کنند. سپس یک دوربین مخصوص این سلول‌ها را مشخص می‌کند.

این روش، در زمانی‌که پزشک، شک بالایی به انتشار و گسترش سرطان داشته باشد ولی محل انتشار آن را نداند، بسیار مفید است. همچنین برای بررسی غدد لنفاوی از نظر گرفتار شدن به سلول‌های سرطانی قبل از خارج کردن و برداشت آنها به‌کار می‌رود. بعضی از دستگاه‌های جدید قادرند به‌طور همزمان هم CT و همPET اسکن انجام دهند. این روش می‌تواند همراه ماموگرافی صورت گیرد، مخصوصاً وقتی هدف بررسی غدد لنفاوی زیر بغل یا آگزیلاری باشد.

سیستم مرحله‌بندی TNM

شایع‌ترین سیستم برای توصیف مراحل سرطان سینه سیستم AJCC/TNM است. در این سیستم T Ñبه معنی tumor size، نشان‌دهنده اندازه غده‌ و میزان انتشار آن، N Ñ به معنی درگیری Lymph Node، نشان‌دهنده این است که آیا گره‌های لنفاوی هم گرفتار شده‌اند یا خیر و M Ñ به معنی Metastasiss و متاستاز، یعنی آیاسرطان به اعضای دوردست و غیرمجاز هم انتشار داشته و در بدن پخش شده است یا خیر.

اعدادی که بعدT,N,M آورده می‌شوند، اطلاعات جزئی در مورد سرطان در اختیار قرار می‌دهند. تمام این اطلاعات در فرآیند مرحله‌بندی در ترکیب با هم به‌کار گرفته می‌شوند و سپس مرحله به‌صورت عدد لاتین بیان می‌شود.

بعد از مرحله ۰(صفر) یا سرطان درجا، بقیه مراحل بین ۱ تا ۴ طبقه‌بندی می‌شوند. بعضی از مراحل سپس به گروه‌های جزئی‌تری تقسیم شده و به‌صورت c,b,a شناخته می‌شوند. در کل، هر چه عدد داده شده پایین‌تر باشد یعنی، سرطان کم‌تر انتشار یافته و هر چه نمره بالاتر باشد مثل مرحله ۴، یعنی سرطان پیشرفته‌تر است سرطان‌ها در مرحله مشابه، اغلب نتیجه مشابهی دارند و معمولاً با روش‌های مشابهی درمان می‌شوند. بعد بررسی نتایج آزمایش‌های تشخیصی شما، پزشکتان نتیجه مرحله سرطانتان را به شما می‌گوید.

مرحله‌بندی سرطان سینه پیچیده است. بهتر است از پزشکتان بخواهید در مورد مرحله سرطانتان برایتان توضیح دهد.

میزان بقای سرطان سینه بر اساس این سیستم مرحله‌بندی

میزان بقای ۵ ساله، به معنی درصد بیمارانی است که حداقل ۵ سال بعد تشخیص سرطانشان زنده می‌مانند. ممکن است آنها در طی این ۵ سال سرطان داشته باشند و یا بیماریشان برطرف شده باشد. مسلما بیش‌تر بیماران بیش‌تر از ۵۵ سال عمر می‌کنند. این آزمایش بیمارانی را که در اثر سایر بیماری ها، مثلا بیماری‌های قلبی در طی این ۵ سال فوت کرده‌اند را شامل نمی‌شود و آنها را حذف می‌کند.

اعداد آورده شده در جدول زیر، براساس زنانی است که سال‌های قبل درمان شده‌اند. به دلیل شناسایی زودرس و سریع‌تر سرطان در مراحل اولیه و استفاده از روش‌های درمانی جدیدتر و بهتر، میزان بقا همواره در حال بهبود و پیشرفت است.

میزان بقای ۵ ساله مرحله
۱۰۰% ۰
۱۰۰% I
۸۶% II
۵۷% III
۲۰% IV

با وجودی که اعداد جدول فوق، یک تصویر کلی به ما ارائه می‌دهد، باید توجه داشت که شرایط هر بیمار، منحصر به‌فرد بوده و آمار نمی‌تواند پیش‌بینی کند که در شرایط هر فرد، دقیقاً چه چیزی رخ خواهد داد.

چگونگی درمان سرطان سینه

روش‌های کلی درمان

روش‌های درمانی را به می‌توان به گروه‌های وسیعی براساس نحوه انجام و زمان استفاده تقسیم کرد.

۱. درمان موضعی به‌جای سیستمیک

هدف این نوع درمان موضعی، درمان غده‌ بدون اثرگذاری برکل بدن است. جراحی و پرتودرمانی مثال‌هایی از درمان موضعی هستند.

درمان سیستمیک، از راه وریدی یا خوراکی داده می‌شود، تا در بدن انتشار یابد و به سلول‌های سرطانی که از بافت پستان گسترش یافته‌اند، برسند. شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی و ایمونوتراپی از درمان‌های سیستمیک می‌باشند.

۲. درمان یاری‌کننده یا مکمل

به درمان‌هایی که بعد از جراحی، در بیمارانی که به‌نظر می‌رسد، هیچ سرطانی در بدنشان باقی نمانده داده می‌شود، درمان مکمل و یاری‌کننده گفته می‌شود. امروزه پزشکان معتقدند که سلول‌های سرطانی می‌توانند از محل غده‌ اصلی خود خارج شده و در مراحل اولیه بیماری از طریق گردش خون درکل بدن منتشر شوند. در این شرایط این سلول‌ها می‌توانند غده‌های تازه‌ای در سایر اعضای بدن یا استخوان‌ها ایجاد کنند. هدف درمان مکمل یا یاری‌کننده، کشتن این سلول‌های مخفی است. ولی هر بیماری به این درمان یاری‌کننده نیاز ندارد. به بعضی از بیماران قبل جراحی، نوعی درمان سیستمیک، مثل شیمی‌درمانی برای خرد کردن و کوچک کردن سایز غده‌ داده می‌شود. به این نوع درمان، درمان مکمل گفته می‌شود.

۳. جراحی در درمان سرطان سینه

بیش‌تر زنان با سرطان سینه، نوعی از جراحی برای درمان غده‌ اصلی سینه را تجربه می‌کنند. هدف اصلی جراحی، برداشت حداکثر و یا تا حد ممکن سرطان است. همچنین برای مشخص کردن انتشار سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی زیر بغل، حفظ ظاهر پستان بعد ماستکتومی ‌(برداشت پستان) و یا بهبود علائم سرطان پیشرفته استفاده می‌شود. در زیر خلاصه‌ای از شایع‌ترین انواع روش‌های جراحی آورده شده است.

جراحی با حفظ پستان

در این گروه روش‌های جراحی، تنها قسمتی از بافت پستان برداشته می‌شود.

۱. لامپکتومی(برداشتن توده)

این روش جراحی شامل برداشتن تنها یک قسمتی از توده پستان همراه قسمتی از بافت طبیعی اطرافش است. بعد از این روش جراحی، اغلب رادیوتراپی هم داده می‌شود. اگر قرار است شیمی‌درمانی هم انجام شود، رادیوتراپی بهتر است تا پایان دوره شیمی‌درمانی به تأخیر بیفتد.

۲. ماستکتومی‌نسبی

در این روش نسبت به لامپکتومی، مقدار بیش‌تری از بافت پستان برداشته می‌شود. اکثراً بعد آن رادیوتراپی صورت می‌گیرد. در این روش هم، رادیوتراپی تا پایان شیمی‌درمانی به تأخیر می‌افتد.

از جمله عوارض جانبی این روش جراحی، درد، تورم موقتی، تندرنس و سفتی پستان به دلیل بافت اسکار(از جنس بافت همبند) در محل جراحی می‌باشد.

۳.ماستکتومی

به معنی برداشتن کل بافت پستان است. گاهی اوقات همزمان با این روش، سایر بافت‌های مجاور هم برداشته می‌شود.

ماستکتومی‌ساده و یا کل پستان

در این روش جراحی، کل پستان به غیر از غدد لنفاوی زیر بغل یا بافت عضلانی زیر بافت پستان برداشته می‌شود. گاهی اوقات هر دو پستان مخصوصاً زمانی‌که ماستکتومی ‌یک روش درمانی پیشگیرانه باشد، برداشته می‌شوند. اکثراً بعد از این روش، بیمار مرخص می‌شود.

ماستکتومی‌ قسمت اصلی تعدیل شده

در این روش جراحی کل پستان همراه بعضی از غدد لنفاوی زیر بغل برداشته می‌شود.این روش، شایع‌ترین روش جراحی در زنان مبتلا به سرطان سینه که تحت برداشت کل پستان قرار می‌گیرند، می‌باشد.

ماستکتومی ‌قسمت اصلی

این یک جراحی گسترده برداشت کل پستان، غدد لنفاوی و عضلات جدار قفسه سینه زیر پستان می‌باشد. امروزه این روش بسیار کم استفاده می‌شود. چون روش قبلی که مدل تعدیل شده این روش است، از نظر مؤثر بودن مشابه این روش بوده ولی عوارض کم‌تری داشته و نیز دفرمیتی ناشی از آن بسیار کم‌تر است.

عوارض جانبی روش‌های جراحی

به‌جز درد همراه جراحی و تغییر در ظاهر پستان‌ها، عوارض احتمالی ماستکتومی ‌و لامپکتومی ‌شامل عفونت زخم، تجمع خون در زخم یا هماتوم و تجمع مایع در زخم است. اگر تمام گره‌های لنفاوی زیر بغل برداشته شوند، سایر عوارض جانبی هم قابل پیش‌بینی هستند.

انتخاب بین ماستکتومی‌ و لامپکتومی

یک مزیت مهم لامپکتومی، حفظ ظاهر پستان است. علاوه بر آن، باید به‌دنبال لامپکتومی، فرد هفته‌ها تحت رادیوتراپی قرار گیرد. ولی خیلی از زنان که تحت ماستکتومی‌هم قرار می‌گیرند باید رادیوتراپی شوند.

برای اکثر زنان در مرحله I یا II سرطان سینه، نتیجه لامپکتومی ‌یا ماستکتومی ‌نسبی همراه رادیوتراپی مشابه ماستکتومی ‌کل پستان است. هیچ نوع تفاوتی در میزان بقای زنان تحت درمان با این دو روش وجود ندارد. ولی لامپکتومی، روش مناسبی در تمام بیماران نیست. پزشکتان دلایلی که چه روش جراحی برایتان مناسب است را برایتان توضیح می‌دهد.

عوارض جانبی احتمالی ناشی از ماستکتومی‌ و لامپکتومی‌ شامل عفونت، تجمع خون (هماتوم) یا مایع در محل برش جراحی است. در صورت برداشتن گره‌های لنفاوی، عوارض جانبی دیگری مثل تورم دست‌ها یا لنف ادم نیز می‌تواند ایجاد شود.

سایر روش‌های جراحی پستان

برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل

این عمل جراحی برای بررسی گسترش سلول‌های سرطان پستان به گره‌های لنفاوی زیر بغل انجام می‌شود. بعضی از این غدد لنفاوی برداشته شده و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود. وجود سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی زیر بغل، عامل تعیین‌کننده مهمی ‌برای انتخاب درمان یاری‌کننده و مکمل است. در گذشته معتقد بودند که برداشت تا حد ممکن گره‌های لنفاوی، ریسک و احتمال انتشار و گسترش سرطان در سایر قسمت‌های بدن را کاهش داده و شانس درمان بیماری را افزایش می‌دهد. ولی امروزه مشخص شده است که سلول‌های سرطانی پستان که از پستان خارج شده و به گره‌های لنفاوی زیر بغل و کل بدن انتشار یافته‌اند، توسط درمان‌های سیستمیک به بهترین شکل درمان می‌شوند.

برداشتن گره‌های لنفاوی زیربغل، به‌عنوان یک آزمایش راهنما و هدایتی برای سایر تصمیات درمانی سرطان استفاده می‌شوند. شایع‌ترین عارضه جانبی برداشتن این گروه‌های لنفاوی، تورم بازو و دست است، که با عنوان لنفادم شناخته می‌شود.

از هر ۴ بیماری که تحت برداشت غدد لنفاوی قرار می‌گیرند، ۱ مورد، دچار این عارضه می‌شوند. زنانی که بعد جراحی برداشت گره لنفاوی دچار تورم، درد و احساس افزایش فشار در بازو و دست سمت درگیر می‌شوند، باید حتماً هر چه سریع‌تر به پزشکشان اطلاع دهند. اغلب معیارها و اندازه‌گیری‌هایی برای جلوگیری یا کاهش اثرات تورم وجود دارند.

نمونه‌برداری از غده لنفاوی اصلی یا مرکزی

این یک روش بررسی غدد لنفاوی بدون نیاز به برداشتن تمام آنهاست. برای این آزمایش، یک ماده رادیواکتیو یا حاجب، داخل غده‌ تزریق می‌شود. این مواد از طریق سیستم لنفاوی به غده لنفاوی مرکزی و اصلی می‌رسند و در نتیجه لنف تخلیه شده از غده آن‌ را جذب می‌کند. این غده یا غدد لنفاوی، در صورت انتشار سرطان، اولین و شایع‌ترین غددی هستند که به احتمال زیاد توسط سلول‌های سرطانی درگیر می‌شوند. این غدد که اغلب دو یا سه عدد هستند، توسط پاتولوژیست بررسی می‌شوند و در صورت درگیر شدن با سلول‌های سرطانی، غدد لنفاوی بیش‌تری برداشته می‌شوند و در صورت سالم بودن این غدد اصلی، اقدام جراحی اضافه روی سایر غدد لنفاوی لازم نیست.

جراحی ترمیمی‌ و یا کاشت (پروتز) سینه

این نوع عمل جراحی، راه درمان سرطان نیست ولی برای حفظ ظاهر مناسب پستان انجام می‌شود.

اگر تحت ماستکتومی ‌قرار گرفته‌اید و در فکر جراحی ترمیمی‌ پستان هستید، باید با یک جراح پلاستیک مشورت کنید.

چه انتظاراتی در زمان جراحی باید داشته باشیم؟

تصور جراحی برای بسیاری از زنان وحشتناک است. ولی اطلاع و درک درست‌تر از آنچه قبل، حین و بعد جراحی باید انتظار داشت، به کاهش ترس و وحشت بیمار بسیار کمک می‌کند.

قبل جراحی

چند روز بعد انجام نمونه‌برداری متوجه می‌شوید که آیا مبتلا به سرطان هستید یا خیر. ولی شدت و وسعت بیماری و درگیری تا بعد جراحی نامشخص باقی می‌ماند. قبل انجام جراحی از شما رضایت‌نامه برای انجام عمل گرفته می‌شود، و این بهترین زمان است که در مورد جزئیات بیماری و آنچه قرار است برای شما اتفاق بیفتد سؤال کنید. ممکن است نیاز باشد از شما خون گرفته شود تا در حین جراحی، در صورت لزوم به خودتان تزریق شود. پزشک از شما در مورد داروهای مصرفی، ویتامین‌ها و یا مکمل‌های غذایی سؤال می‌پرسد و حتی در صورت لزوم در هفته آخر بعضی از آنها قطع می‌شوند.

حین جراحی

ممکن است جراحی شما به‌صورت سرپایی و یا بستری بیمارستانی باشد. نوع بیهوشی که در حین جراحی استفاده می‌شود، به نوع عمل جراحی و شرایط بالینی شما بستگی دارد. بیهوشی عمومی ‌برای ماستکتومی ‌یا برداشت غدد لنفاوی زیر بغل به‌کار می‌رود. این داروها و سایر داروهایی که در طی جراحی مورد نیازند، از طریق یک لوله مخصوص داخل وریدی که اغلب در ساعد و دست قرار داده می‌شود، به بیمار داده می‌شوند. ریتم قلبی و فشار خون بیمار در حین جراحی از طریق یک دستگاه الکترو کاردیوگرام و یک مونتیور که به بیمار متصل می‌شود، مرتباً کنترل می‌شوند.

مدت زمان عمل و بستری ماندن در بیمارستان، بستگی به نوع عمل انجام شده دارد.

به‌عنوان مثال، ماستکتومی‌همراه برداشت گره‌های لنفاوی زیر بغل حدود ۲ تا ۳ ساعت طول می‌کشد. بعد انجام جراحی وارد اتاق بهبودی و به هوش آمدن می‌شوید. (recovery) تا به هوش بیایید و علائم حیاتی مثل سرعت تنفس، ضربان قلب، فشار خون پایدار شوند.

بعد جراحی

مدت زمان بستری در بیمارستان به عوامل متعددی از جمله نوع جراحی انجام شده، وضعیت سلامتی عمومی، مشکلات و بیماری‌های دیگر همراه و زمینه‌ای، میزان تحمل و وضعیت در طی جراحی و شرایط عمومی ‌بعد انجام جراحی بستگی دارد. این تصمیم توسط پزشکتان گرفته می‌شود. در نتیجه قبل از جراحی و بستری شدن باید مطلع شوید که بیمه درمانیتان تا چه مقدار هزینه بستری و جراحی شما را تأمین می‌کند. معمولاً زنی که تحت ماستکتومی‌ قرار می‌گیرد، یک تا دو شب در بیمارستان بستری است و سپس مرخص می‌شود ولی گاهی لازم است یک روز اضافه هم تحت نظر قرار گیرد.

لامپکتومی ‌یا برداشت قسمتی از توده پستان و نیز برداشت غدد لنفاوی مرکزی و اصلی، معمولاً به‌صورت سرپایی و بدون نیاز به بستری طولانی قابل انجام است.

بعد جراحی، شما یک پانسمان و بانداژ در محل جراحی و اطراف قفسه سینه خود خواهید داشت.

بعد جراحی، یک یا چند لوله تخلیه‌ای به نام درن برای تخلیه مایعات تجمع یافته از ناحیه قفسه سینه، پستان و زیر بغل در بدنتان، تعبیه می‌شوند. این درن‌ها اغلب باید برای یک تا دو هفته باقی بمانند.

زمانی‌که مایع خروجی از درن به مقدار، ۳۰ گرم یا ۱ اونس در روز برسد، درن کشیده می‌شود.

بسیاری از پزشکان اغلب از بیمار می‌خواهند که هر چه زودتر بعد عمل جراحی، دستشان را حرکت دهند تا سفت نشود. زنانی که تحت لامپکتومی‌ یا ماستکتومی ‌قرار می‌گیرند معمولاً از درد کمی ‌که بعد عمل در ناحیه سینه دارند، متعجب می‌شوند. ولی از احساس عجیب بی‌حسی، فشار و گزگز در ناحیه زیر بغل احساس ناراحتی بیش‌تری می‌کنند.

با پزشکتان در مورد اقدامات مراقبتی که بعد جراحی باید برای خودتان انجام دهید مشورت کنید.

آشنایی با موارد زیر بسیار کمک‌کننده‌اند و توصیه می‌شوند:

  • نحوه مراقبت از زخم و پوشاندن آن
  • مراقبت از درن‌های تخلیه‌ای
  • آشنایی با علائم عفونت تا در صورت بروز، به‌زودی تشخیص و درمان شود.
  • مواردی که حتماً در صورت وجود آنها باید با پزشک یا تیم درمانیتان تماس بگیرید.
  • زمان شروع استفاده از دست و بازو و نحوه فعالیت فیزیکی بازو برای جلوگیری از سفت شدن آن
  • زمان استفاده مجدد از سینه بند
  • رژیم غذایی مناسب
  • داروهایی که باید دریافت کنید (شامل مسکن‌های درد و آنتی‌بیوتیک‌های احتمالی)
  • فعالیت‌هایی که باید انجام دهید و نیز میزان محدودیت فعالیت‌هایتان
  • چگونگی برخورد با نگرانی‌هایتان در مورد ظاهر و زیبایی فیزیکی

باید یک تا دو هفته بعد جراحی مجدداً پزشکتان را ویزیت کنید. پزشکتان باید شما را از نتیجه پاتولوژی مطلع کند و در صورت لزوم در مورد درمان‌های اضافی که باید انجام دهید، با شما صحبت کند.

درد بعد ماستکتومی

درد عصبی بعد ماستکتومی‌یا لامپکتومی، به‌عنوان سندرم درد بعد ماستکتومی‌شناخته می‌شود.

نشانه‌های این سندرم، درد جدار قفسه سینه و بی‌حسی و گزگز بازو به پایین است. درد همچنین ممکن است در شانه، زخم محل جراحی، بازو و یا زیر بغل احساس شود. سایر شکایت‌های شایع شامل، بی‌حسی، احساس داغی یا درد شدید و تیرکشنده و یا خارش غیرقابل تحمل می‌باشند.

بسیار مهم است که با پزشکتان در مورد هر نوع دردی که دارید مشورت کنید. این سندرم ممکن است باعث شود، نتوانید از دستتان به‌صورتی که باید، استفاده کنید و نیز توانایی طبیعی و قدرت آن را در طی زمان از دست دهید. این سندرم قابل درمان است. مسکن‌هایی که به‌طور شایع برای کنترل درد مصرف می‌شوند، ممکن است روی درد ناشی از عصب بی‌تأثیر باشند.

ولی درمان‌ها و داروهای دیگری که روی این نوع درد مؤثرند، می‌توانند مفید باشند.

۴. پرتودرمانی یا رادیوتراپی

پرتودرمانی یک روش درمانی با امواج بسیار پرانرژی مثل اشعه x برای کشتن، کوچک و خرد کردن سلول‌های سرطانی است. این روش درمانی برای کشتن هر نوع سلول سرطانی که در بافت پستان، جدار قفسه سینه و یا ناحیه زیربغل بعد از جراحی باقی مانده است، به کار می‌رود. ۲ راه برای تجویز رادیوتراپی وجود دارد که شامل:

۱. رادیوتراپی خارجی:

اغلب، این روش برای درمان سرطان سینه استفاده می‌شود. این روش مشابه گرفتن مقداری اشعه x به‌صورت منظم و برای مدت طولانی است. رادیوتراپی برای تخریب سلول‌های سرطانی باقیمانده در پستان، جدار قفسه سینه و یا ناحیه زیر بغل بعد انجام جراحی و یا به‌صورت نادرتر برای کاهش اندازه توده غده‌ قبل جراحی به‌کار می‌رود. این درمان اغلب یک ماه بعد جراحی، و به‌صورت ۵ روز در هفته در یک کلینیک یا مرکز به‌طور سرپایی، در دوره زمانی حدود ۶ تا ۷ هفته انجام می‌شود. هر دوره درمان تنها چند دقیقه طول می‌کشد. خود درمان بدون درد است. برای تمرکز دقیق پرتو در محل مناسب، ممکن است لازم باشد نشانه‌های کوچکی با جوهر روی پوست محل مورد نظر گذاشته شود.

اگر لازم باشد شیمی‌درمانی هم صورت گیرد، انجام رادیوتراپی معمولاً تا پایان شیمی‌درمانی به تأخیر انداخته می‌شود. تکنیک‌های جدیدتری که به‌تازگی انجام می‌شوند شامل دادن اشعه در مدت زمان کم‌تر و به ناحیه محدودتری از پستان است. در یک روش درمانی، مقادیر بالاتری از اشعه روزانه داده می‌شود ولی دوره دادن اشعه کوتاه‌تر و حدود ۵ روز است. در روش درمانی دیگری، یک دوز زیاد و منفرد اشعه، درست بعد لامپکتومی ‌و قبل بستن برش جراحی در اتاق عمل داده می‌شود. این روش بیش‌تر مورد توجه پزشکان است.

مهمترین عارضه جانبی رادیوتراپی، تورم و سنگینی پستان، تغییرات رنگ مشابه آفتاب سوختگی شدید در ناحیه تحت درمان و خستگی است. این تغییرات در بافت پستان و پوست، اغلب بعد ۶ تا ۱۲ ماه برطرف می‌شوند. در بعضی زنان، پستان بعد رادیوتراپی کوچکتر و سفت و متراکم‌تر می‌شود.

رادیوتراپی غدد لنفاوی زیر بغل، اغلب باعث ایجاد لنفادم می‌شود.

۲. رادیوتراپی بازو یا براکی‌تراپی: (روش داخلی)

راه دیگری برای دادن اشعه، تعبیه منبع رادیواکتیو، داخل بافت پستان و مجاور توده سرطانی است. این روش وقتی مقدار اضافه رادیواکتیو در یک نوبت مورد نیاز است استفاده می‌شود.

نتایجی که تاکنون از این روش به‌دست آمده‌اند، خوب بوده ولی مطالعات بیش‌تری باید روی این روش صورت گیرد تا به‌عنوان درمان استاندارد پذیرفته شود.

یک روش رادیوتراپی داخلی به نام Mammosite شناخته می‌شود. این روش شامل استفاده از یک بادکنک متصل به یک لوله باریک است. این بادکنک در فضای تحت لامپکتومی‌ تعبیه و جاسازی شده، سپس با آب‌نمک پر می‌شود. سپس ماده رادیواکتیو از راه لوله وارد می‌شود. ماده رادیواکتیو دوبار در روز و به مدت ۵ روز وارد و سپس تخلیه می‌شود.سپس بادکنک خالی شده و برداشته می‌شود.

۵. شیمی‌درمانی

این روش شامل استفاده از داروهای کشنده سلول‌های سرطانی است که به‌صورت سرم، تزریق داخل وریدی در یک نوبت و یا قرص و شربت داده می‌شود.

این داروها وارد گردش خون شده و در کل بدن انتشار می‌یابند و به درمان سرطان‌هایی که به اعضای دوردست انتشار یافته‌اند کمک می‌کنند. در حالی که این داروها سلول‌های سرطانی را می‌کشند، می‌توانند به سلول‌های طبیعی بدن هم آسیب وارد می‌کنند و منجر به عوارض جانبی درمان شوند.

چه زمانی نیاز به شیمی‌درمانی است؟

درمان کمک‌کننده و مکمل، شیمی‌درمانی برای سرطان‌های سینه پیشرفته.

درمان کمک‌کننده و مکمل

درمان‌هایی که بعد جراحی به بیمارانی که به‌نظر نمی‌رسد سرطان انتشاریافته‌ای در بدن داشته باشند، به‌کار می‌رود، درمان کمک‌کننده گفته می‌شود. استفاده از این نوع روش شیمی‌درمانی بعد جراحی ترمیمی ‌پستان یا ماستکتومی ‌باعث کاهش ریسک عود مجدد سرطان پستان می‌شود.

حتی در مراحل اولیه بیماری، سلول‌های سرطانی می‌توانند از محل غده‌ اولیه خود خارج شده و از طریق گردش خون در بدن منتشر شوند. این سلول‌ها، علامت بالینی ایجاد نمی‌کنند.

در عکس با اشعه x قابل تشخیص نیستند و در طی معاینه بالینی هم به دست نخورده و باز تشخیص داده نمی‌شوند ولی اگر به آنها اجازه رشد داده شود، می‌توانند غده‌های جدیدی در سایر نقاط بدن ایجاد کنند. این درمان‌های مکمل و یاری‌کننده برای پیدا کردن و کشتن این سلول‌ها استفاده می‌شوند.

در یک روش دیگر شیمی‌درمانی، داروی شیمی‌درمانی از قبل انجام جراحی شروع می‌شود. هدف اصلی این اقدام این است که، باعث خرد و کوچک کردن غده‌های بزرگ شده و در نتیجه آنها به اندازه‌ای کوچک می‌شوند که می‌توان توسط لامپکتومی ‌توده را برداشت و لامپکتومی‌ را جایگزین ماستکتومی‌ کرد. یک مزیت دیگر این تکنیک این است که پزشکان می‌توانند پاسخ این سلول‌ها به شیمی‌درمانی را ارزیابی کنند. اگر در اثر این درمان، غده‌ کوچکتر نشود، داروهای متفاوت دیگری داده می‌شود. تاکنون شواهدی که نشان‌دهنده افزایش بقا به دنبال استفاده از این شیوه شیمی‌درمانی باشد، در دسترس نیست.

شیمی‌درمانی در سرطان پیشرفته پستان

شیمی‌درمانی، به‌عنوان درمان اصلی در زنانی که در زمان تشخیصشان، سرطان به خارج از پستان و زیر بغل انتشار یافته و یا بعد درمان اولیه، این گسترش و انتشار صورت می‌گیرد، استفاده می‌شود.

نحوه تجویز شیمی‌درمانی

اغلب در صورت استفاده از بیش از یک دارو برای شیمی‌درمانی، بهترین پاسخ درمانی وجود دارد. مطالعات در طی ۳۰ سال اخیر نشان داده‌اند که درمان ترکیبی بسیار خوب عمل می‌کند. با وجودی که هنوز بهترین درمان ترکیبی شناخته نشده است، تحقیقات همچنان ادامه دارند.

این درمان‌ها توسط پزشک به‌صورت دوره‌ای تجویز می‌شوند و به دنبال هر دوره درمانی، یک دوره استراحت وجود دارد. مدت زمان دوره استراحت که بین دوره درمان وجود دارد، معمولاً ۲ تا ۳ هفته می‌باشد و براساس نوع داروهای ترکیبی متفاوت است. طول کل دوره درمان حدود ۳ تا ۶ ماه است. دوره درمان برای سرطان پیشرفته طولانی‌تر است.

عوارض جانبی احتمالی درمان

عوارض جانبی شیمی‌درمانی به نوعی داروی استفاده شده، مقدار تجویز شده و مدت زمان درمان بستگی دارد.

بعضی از عوارض جانبی کوتاه اثر درمان شامل:

  • خستگی بسیار شدید (اغلب با کاهش تعداد گلبول‌های قرمز خون همراه است)
  • تهوع و استفراغ
  • بی اشتهایی
  • ریزش مو
  • زخم‌های دهانی
  • تغییر در سیکل‌های قاعدگی که می‌تواند دائمی ‌باشد.
  • ریسک بالاتر عفونت (در نتیجه کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون)
  • کبودی و خونریزی زودرس (در نتیجه کاهش تعداد پلاکت‌های خون)

اکثر این عوارض جانبی، بعد پایان درمان از بین می‌روند. مثلاً، رشد موها طبیعی می‌شود. اگر با هر کدام از این عوارض جانبی مشکلی دارید، حتماً با پزشکتان مطرح کنید چون اغلب راهی برای کمک وجود دارد. عوارض دائمی‌ مثل یائسگی زودرس نگران‌کننده‌اند، چون امکان بارداری از بین می‌رود.

ولی شیمی‌درمانی همیشه منجر به مهار حاملگی نمی‌شود. گاهی زنانی که تحت شیمی‌درمانی‌اند، در حین شیمی‌درمانی باردار می‌شوند. متأسفانه شیمی‌درمانی نواقص تولدی زیادی روی جنین ایجاد می‌کند. در نتیجه اگر با همسر خود روابط جنسی دارید، باید در مورد استفاده از روش‌های جلوگیری از بارداری با پزشکتان صحبت کنید.

آسیب قلب

آدریامایسین (adriamycin) و بعضی دیگر از داروها، اگر در مقادیر بالا و به مدت طولانی مصرف شوند، می‌توانند به قلب آسیب بزنند. در نتیجه پزشکان باید برای تنظیم دوز این دارو و کتنرل عوارض آن بسیار دقت کنند.

اثر روانی شیمی‌درمانی روی مغز و ذهن

بسیاری از زنان که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند، متوجه تغییراتی در حافظه و تمرکز خود می‌شوند. این عوارض ممکن است مدت زیادی طول بکشد. تحقیقات هنوز این تغییرات را تأیید نکرده‌اند. هنوز هم زنان می‌توانند بعد از شیمی‌درمانی، عملکرد مناسبی داشته باشند. ولی در مطالعاتی که این اثر شیمی‌درمانی روی مغز و ذهن شناخته شده است، علائم بسیار آهسته و طی چندین سال برطرف می‌شوند.

افزایش احتمال بروز لوسمی ‌یا سرطان خون

در موارد نادر، سال‌ها بعد از اتمام درمان سرطان سینه، بعضی داروهای استفاده شده برای شیمی‌درمانی می‌توانند نوع دیگری از سرطان به نام لوسمی‌ میلوئید حاد (نوعی از سرطان خون) را ایجاد کنند.

ولی مزایای درمان شیمی‌درمانی برای کنترل سرطان پستان، به این معایب نادر بسیار برتری دارد و نمی‌توان به دلیل احتمال این عوارض از این درمان چشم‌پوشی کرد.

احساس خستگی و بیماری

بسیاری از زنان بعد از انجام شیمی‌درمانی، مثل گذشته نمی‌توانند سلامت خود را به‌دست آورند و احساس خوبی داشته باشند. خستگی شدید، یک عارضه طولانی‌مدت در افراد تحت شیمی‌درمانی است. این عارضه ممکن است سال‌ها به طول انجامد ولی تا حدی قابل کنترل است. برای بهبود و کنترل آن از پزشکتان سؤال کنید.

۶. هورمون‌درمانی

یک نوع درمان سیستمیک دیگر است. اغلب برای کاهش احتمال بازگشت و عود سرطان بعد از انجام جراحی و نیز برای درمان سرطان‌های پیشرفته پستان به‌کار می‌رود.

در زنانی که گیرنده استروژنی مثبت دارند، هورمون استروژن باعث تشدید رشد سلول‌های سرطان پستان می‌شود. در این زنان، روش‌های متنوعی برای حذف اثر استروژن و یا کاهش سطوح آن برای کنترل سرطان سینه وجود دارند:

الف: تاموکسیفن

این دارو برای مقابله با اثرات استروژن داده می‌شود. اغلب به شکل کپسول یا شربت و به‌صورت روزانه و به مدت ۵ سال بعد جراحی جهت کاهش ریسک عود و بازگشت سرطان سینه داده می‌شود.

مطالعات اخیر نشان داده‌اند که این دارو به حدود ۵۰% زنان با سرطان سینه در مراحل اولیه در صورت مثبت بودن گیرنده استروژنی آنها، کمک می‌کند. این دارو همچنین برای درمان سرطان سینه پیشرفته و نیز کاهش ریسک و احتمال بروز سرطان سینه در زنانی که پرخطر هستند به‌کار می‌رود.
این دارو، عوارض جانبی شناخته‌شده‌ای دارد. شایع‌ترین آنها شامل:

خستگی و ضعف/ گرگرفتگی/ ترشحات واژینال/ نوسانات خلقی می‌باشند. در بعضی مطالعات، افزایش ریسک سرطان رحم در زنانی که این دارو را مصرف می‌کنند نشان داده شده است ولی این نوع سرطان رحم اغلب در مراحل بسیار ابتدایی شناسایی می‌شود و همیشه با درمان جراحی قابل درمان است. در صورت داشتن خونریزی واژینال غیرعادی به پزشکتان اطلاع دهید. لخته شدن خون و افزایش انعقاد پذیری خون، از دیگر عوارض تاموکسیفن است. هنوز هم در بیش‌تر زنان مبتلا بهسرطان سینه، مزایای تاموکسیفن به معایب آن برتری دارد، و بهتر است استفاده شود.

ب: فول وسترانت (fulvestrant) یا (faslodex)

این دارو به‌جای بستن و بلوک کردن گیرنده‌های استروژنی (مثل تاموکسیفن) آنها را تخریب می‌کند.

اگر سرطان سینه به درمان تاموکسیفن پاسخ ندهد، این دارو باز هم قابل استفاده است. این دارو ماهانه تزریق می‌شود. گرگرفتگی، تهوع خفیف، خستگی و ضعف، شایع‌ترین عوارض جانبی این دارو هستند. این دارو تنها در زنانی که یائسه شده‌اند قابل استفاده است. امروزه تنها برای زنان با سرطان سینه پیشرفته قابل تجویز است.

ج: داروهای مهارکننده آنزیم آروماتاز

اینها داروهایی هستند که مانع تولید استروژن در بدن می‌شوند. ولی تنها در زنانی که در سن یائسگی هستند و دارای گیرنده‌های استروژنی مثبت هستند، عملکرد دارد. این داروها بعد از استفاده از تاموکسیفن و یا به‌عنوان جایگزین آن، برای کاهش ریسک و احتمال عود و بازگشت سرطان، استفاده می‌شوند. این داروها باعث ایجاد سرطان رحم نمی‌شوند و خیلی به‌ندرت باعث افزایش انعقادپذیری خون می‌شوند. ولی تا حدی باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال شکستگی می‌شوند، چون آنها باعث برداشت و حذف استروژن از کل بدن می‌شوند. مهمترین عارضه جانبی این داروها، خشکی مفاصل و یا درد آنها، مشابه آرتریت در چندین مفصل و به‌صورت همزمان است. داروها و درمان‌های متعدد دیگری که روی هورمون‌های زنان اثر می‌کنند وجود دارند که برای درمان سرطان سینه به‌کار می‌روند.

پزشکتان می‌تواند جزئیات بیش‌تری در مورد درمان‌های توصیه شده به شما دهد.

۷. هدف درمانی

با پیشرفت‌هایی که در مورد تغییرات ژنی طی سرطان صورت گرفته، محققان توانسته‌اند داروهای جدیدی را که به‌طور مستقیم روی این محل تغییرات اثر می‌کنند، شناسایی کنند.

این داروها به شکل متفاوتی نسبت به داروهای شیمی‌درمانی عمل می‌کنند. اغلب عوارض جانبی بسیار خفیف‌تر و متفاوتی نسبت به داروهای شیمی‌درمانی نرمال دارند. در حال حاضر، این داروها در همراهی با داروهای عادی شیمی‌درمانی مصرف می‌شوند. بعضی از این داروها شامل:

۱. تراستوزوماب یا هرسپتین(tras tuzumab , (herceptin)

این دارو، یک آنتی‌بادی مونوکلونال می‌باشد که به یک پروتئین تحریک‌کننده رشد به نام HER2/neu متصل می‌شود. بعضی از انواع سرطان‌های سینه مقدار زیادی از این پروتئین دارند. که باعث می‌شود، سلول‌های سرطانی سریع‌تر رشد کرده و منتشر شوند.

Herceptin مانع می‌شود که این پروتئین باعث تشدید رشد و گسترش سلول‌های سرطانی شود و همچنین باعث تقویت سیستم ایمنی شده تا دفاع در برابرسرطان بهتر شود. (این آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، نسخه دست‌ساز از پروتئین‌های سیستم ایمنی هستند که بدن برای مقابله با بیماری آنها را می‌سازد.)

عوارض جانبی این داروها بسیار خفیف‌اند. ممکن است شامل تب و لرز، ضعف، تهوع، استفراغ، سرفه، اسهال و سردرد باشند. این عوارض جانبی بعد از مصرف اولین دوز دارو بسیار کاهش می‌یابند. ولی در بعضی از زنان به دنبال درمان، آسیب قلبی رخ می‌دهد. در اغلب زنان، این عارضه موقتی بوده و با قطع دارو به‌تدریج برطرف می‌شود. اگر تحت درمان با این دارو هستید و هر نوع علامتی از جمله تنگی نفس، تورم اندام‌ها و محدودیت در فعالیت‌های فیزیکی داشتید، حتماً به پزشکتان اطلاع دهید.

۲. لاپاتینیب lapatinib یا (tykerb)

این یک داروی دیگر است که روی پروتئین her2/neu اثر می‌کند. این دارو اغلب به شکل کپسول و همراه شیمی‌درمانی استفاده می‌شود. اغلب در بیمارانی که مقاوم به شیمی‌درمانی و trastuzumab شده‌اند کاربرد دارد. شایع‌ترین عوارض جانبی این دارو شامل: اسهال، تهوع، استفراغ ضایعات پوستی و سندرم دست و پا که همراه بی حسی، گزگز شدن، قرمزی، تورم و ناراحتی دست‌ها و پاها می‌شوند، هستند.

داروهای هدف‌درمانی در غده‌ عروق خونی

۳. بواسیزو ماب یا آواستین{(bevacizumab , (avastin)}

این یک آنتی‌بادی مونوکلونال دیگر است که در بیماران با سرطان سینه انتشار یافته استفاده می‌شود.

این نوع داروها، همیشه در همراهی با سایر داروهای شیمی‌درمانی به‌کار می‌روند. و مانع می‌شوند که عروق خونی تازه، در غده‌ تشکیل شوند و آن را تغذیه و خونرسانی کنند. این دارو به‌صورت انفوریون و داخل وریدی داده می‌شود. برای این داروها بعضی عوارض نادر، بسیار جدی وجود دارد.

۴. بیسفوسفونات

کاربرد این دارو در درمان سرطان سینه‌ای است که به استخوان‌ها انتشار یافته است.

این داروها باعث استحکام استخوان‌هایی که سلول‌های سرطانی به آنها تهاجم کرده‌اند شده و باعث کاهش ریسک شکستن آنها می‌شوند.

بیسفوسفات‌ها همچنین باعث جلوگیری از کاهش تراکم استخوان یا پوکی استخوان در نتیجه درمان با مهار کننده‌های آروماتاز و یا یائسگی زودرس به دنبال شیمی‌درمانی می‌شوند. این داروها به‌صورت داخل وریدی تجویز می‌شوند.

از عوارض جانبی آنها می‌توان به سندرم شبه آنفولانزا و دردهای استخوانی اشاره کرد. یک عارضه نادر ولی جدی این داروها، آسیب به استخوان فک پایین است. پزشکان علت این عارضه را نمی‌دانند. بسیاری از متخصصین سرطان و انکولوژیست‌ها توصیه می‌کنند که بیمار قبل از شروع درمان با این داروها، با مراجعه به دندانپزشک، دندان‌ها و فکشان را چک آپ و معاینه کرده و هر نوع بیماری فک و دندان را قبل شروع مصرف بیسفوسفونات درمان کنند.

دوز بالای شیمی‌درمانی همراه پیوند سلول‌های بنیادی مغز استخوان یا خون محیطی

در گذشته، اعتقاد بر این بود که دوزهای بسیار بالای شیمی‌درمانی که با پیوند سلول‌های بنیادی دنبال شود، بهترین شانس و احتمال درمان به‌خصوص در زنان با احتمال بالای عود را، ایجاد می‌کند.

ولی امروزه پزشکان معتقدند که زنانی که دوز بالای داروی شیمی‌درمانی را دریافت می‌کنند در مقایسه با افرادی که دوز طبیعی دارو را می‌گیرند، از نظر بقا، هیچ تفاوتی ندارند. در مقابل، دوز بالای شیمی‌درمانی به همراه پیوند مغز استخوان، عوارض بسیار شدیدی به دنبال خواهد داشت. تحقیقات در این زمینه، همچنان ادامه دارند. امروزه، متخصصین در این حیطه معتقدند که زنان این نوع درمان را باید به‌عنوان قسمتی از کارآزمایی بالینی استفاده کنند.

کار آزمایی‌های بالینی

این روش، یکی از راه‌ها، برای دریافت جدیدترین شیوه درمان و مراقبت است. در زیر مقداری اطلاعات در مورد کارآزمایی بالینی ذکر شده است.

کارآزمایی بالینی چیست؟

این روش‌ها، مطالعات تحقیقاتی کنترل شده و دقیقی هستند که روی بیماران انجام می‌شوند. این مطالعات، بررسی می‌کنند که آیا یک روش درمانی مطمئن و امن است یا خیر و چطور عمل می‌کند.

همچنین راه‌های جدیدتر شناسایی و جلوگیری از بیماری‌ها را آزمایش می‌کنند و منجر به شناسایی بسیاری راه‌ها و روش‌ها برای پیشگیری، تشخیص و درمانسرطان می‌شوند.

هدف کارآزمایی بالینی

کارآزمایی بالینی برای به‌دست آوردن دید و اطلاعات تازه، در مورد درمان‌ها و روش‌های جراحی جدید است. این مطالعات زمانی انجام می‌شوند که مطمئن باشند، روش درمان، آزمایش تشخیصی و یک اقدام مداخله‌ای و جراحی که مورد مطالعه قرار می‌گیرد، بهتر از انواعی است که در حال حاضر انجام می‌شوند.

درمان‌هایی که در کار آزمایی بالینی استفاده می‌شوند، مزایای زیادی دارند و احتمالاً روش‌های درمانی استاندارد در آینده خواهند شد.

این کارآزمایی‌های بالینی موارد زیر را بررسی می‌کنند:

  • داروهای جدیدی که هنوز توسط سازمان بهداشت تأیید نشده‌اند.
  • کاربرد جدید و متفاوت از داروهایی که قبلاً تأیید شده‌اند.
  • درمان‌هایی مثل رادیوتراپی
  • جراحی
  • ویتامین‌ها و داروهای مکمل
  • راه‌های جدید برای ترکیب روش‌های درمانی

محققان، روی روش‌های درمانی جدید مطالعه می‌کنند تا پاسخ سؤالاتی مثل سؤالات زیر را بیابند:

  • آیا درمان مؤثر است؟
  • بهترین روش درمانی توصیه شده کدام است؟
  • آیا این روش درمانی بهتر از روش‌های موجود است؟
  • عوارض جانبی روش درمانی جدید کدامند؟
  • چه بیمارانی از این روش درمانی بیش‌ترین سود را می‌برند؟

مراحل کارآزمایی بالینی

۴ مرحله برای این مطالعات وجود دارد:

۱. مرحله ۱: کارآزمایی بالینی

هدف این مرحله پیدا کردن این است که آیا دارو برای بیمار امن است. این داروها پیش از این در آزمایشگاه و در مطالعات حیوانی تأیید شده بودند ولی اثرات کامل آنها روی انسان‌ها به‌طور کامل شناخته شده نیستند. اگر دارو در مرحله ۱ برای انسان‌ها مطمئن و امن باشد، می‌توان در فاز ۲ آن را امتحان کرد.

۲. مرحله ۲: کارآزمایی بالینی

هدف این مرحله، بررسی کارآرایی و اثربخش بودن این داروهاست. اگر در مرحله ۲ ثابت شود که این داروها مفید و اثربخشند، می‌توان در مرحله ۳ آنها را امتحان کرد.

۳. مرحله ۳: کارآزمایی بالینی

در این مرحله، بهترین روش درمانی استاندارد موجود با این روش درمانی جدید و مورد مطالعه، مقایسه می‌شود. هر بیمار در یک، دو یا تعداد بیش‌تری گروه گذاشته می‌شود. یک گروه به‌عنوان گروه کنترل، تحت درمان روش درمانی استاندارد قبلی قرار می‌گیرد. سایر گروه‌ها، با گرفتن روش درمانی جدید و مورد مطالعه مورد بررسی قرار می‌گیرند. این مرحله قبل تأیید سازمان بهداشت حتماً باید انجام شود.

۴. مرحله ۴: کارآزمایی بالینی

بعد از تأیید یک دارو توسط سازمان بهداشت و درمان، و در دسترس قرار گرفتن آن برای بیماران، مطالعه برای شناسایی عوارض کوتاه‌مدت یا درازمدت آن همچنان ادامه می‌یابد. پزشکان همچنین می‌خواهند مطمئن شوند که این داروها در صورتی‌که به شکل‌های دیگر مصرف شوند، آیا می‌توانند اثرات بهتری ایجاد کنند.

اگر می‌خواهید در یک کارآزمایی بالینی باشید، چه کارهایی مورد نیاز است؟

وقتی در یک کارآزمایی بالینی هستید، یک تیم از متخصصین از شما مراقبت می‌کنند و پیشرفت شما حین درمان را به دقت تحت نظر می‌گیرند و مشاهده می‌کنند. ممکن است لازم باشد، آزمایش‌های آزمایشگاهی و ملاقات‌های پزشکی بیش‌تری نسبت به درمان استاندارد داشته باشید. ولی این روش‌ها، ریسک‌های احتمالی دارند. هیچ کس نمی‌داند که آیا واقعاً این درمان‌ها مؤثرند و یا چه عوارض جانبی ایجاد می‌کنند.

این چیزی است که مطالعه باید پیدا کند. در حالی که بسیاری از این عوارض، با گذشت زمان برطرف می‌شوند، بسیاری از آنها طولانی‌مدت و یا تهدید‌کننده حیاتند. بدانید که حتی درمان استاندارد هم عوارض جانبی زیادی دارند.

تصمیم‌گیری برای ورود به یک کارآزمایی بالینی

اگر می‌خواهید که در این نوع مطالعات وارد شوید، حتماً باید با پزشکتان مشورت کنید. در این حالت حتماً باید خصوصیات خاصی مثل داشتن نوع خاصی از سرطان، باردار نبودن و… را در زمان ورود به این مطالعه داشته باشید. تصمیم‌گیری برای شرکت در این نوع مطالعات با خود شماست. شرکت در این مطالعات به معنی دوری و جدایی از هر نوع مراقبت و درمان پزشکی نیست. شما این اختیار را دارید که در هر زمان که می‌خواهید و به هر دلیلی، مطالعه را ترک کنید.

درمان‌های جایگزین و جبرانی

وقتی مبتلا به سرطان هستید، همواره به دنبال یافتن راه‌های متفاوتی نسبت به درمان استاندارد برای درمان سرطان خود یا تسکین علائم خود هستید. این روش‌ها شامل استفاده از ویتامین‌ها، مکمل‌های دارویی، رژیم‌های غذایی خاص، روش‌هایی مثل طب سوزنی یا ماساژ بین بقیه روش‌های درمانی است. ممکن است سؤالات زیادی در مورد این روش‌های درمانی داشته باشید. موارد زیر، چیزهایی است که ممکن است قبلاً به آنها فکر کرده باشید:

  • آیا درمان مؤثر است؟
  • بهترین روش درمانی توصیه شده کدام است؟
  • آیا این روش درمانی بهتر از روش‌های موجود است؟
  • عوارض جانبی روش درمانی جدید کدامند؟
  • چه بیمارانی از این روش درمانی بیش‌ترین سود را می‌برند؟
  • چگونه بدانم که این نوع درمان، امن و مطمئن است؟
  • چگونه بدانم که این درمان مؤثر و مفید است؟
  • آیا باید یک یا چند روش درمانی را استفاده کنم؟
  • پزشکم در مورد این روش‌های درمانی چه می‌داند؟ آیا باید به پزشکم توضیح دهم که در مورد امتحان کردن آنها فکر کنم؟
  • آیا این درمان‌ها روی درمان استاندارد من اختلالی ایجاد می‌کند؟

معنای این کلمات ممکن است گیج‌کننده باشند

واژه درمان جبرانی به درمان یا داروهایی گفته می‌شوند که همراه و همزمان با درمان‌های عادی و معمول داده می‌شوند.

واژه درمان جایگزین به درمان یا داروهایی که به‌جای درمان استاندارد داده می‌شوند.

درمان جبرانی

روش‌های درمانی جبرانی، برای بیش‌تر قسمت‌ها، به‌عنوان درمان سرطان نیست. اغلب آنها به شما کمک می‌کنند که احساس بهتری داشته باشید. بعضی از این روش‌ها شامل، تمرکز کردن برای کاهش اضطراب، طب سوزنی برای تسکین درد و یا چای نعناع برای از بین بردن تهوع. راه‌های بسیار دیگری هم وجود دارند. بسیاری از آنها شناسایی و آزمایش شده‌اند و مشخص شده که کمک‌کننده‌اند. ولی بسیاری دیگر هم ناشناخته‌اند و آزمایشی روی آنها انجام نشده.

مفید بودن بسیاری از آنها ثابت نشده و حتی بسیاری هم مضرند.

درمان جایگزین

روش‌های درمان جایگزین، آنهایی هستند که به‌جای روش درمانی استاندارد به‌کار می‌روند. مؤثر و امن بودن این روش در مطالعات کارآزمایی بالینی ثابت نشده است و حتی بسیاری از این روش ها، بسیار زیان آورند.

بزرگترین خطر در بیش‌تر موارد این است که ممکن است شانس استفاده از درمان استاندارد را ازدست دهید.

تأخیر یا قطع درمان استاندارد، ممکن است باعث شود سرطان شما زمان بیش‌تری برای رشد کردن و تشدید داشته باشد.

تصمیم‌گیری

بیماران مبتلا به سرطان می‌خواهند هر چه ممکن است در مورد سرطان بدانند و تا جایی که می‌توانند با آن بجنگند.

در نتیجه به دنبال درمان‌های جایگزین هستند. گاهی اوقات تحمل درمان‌های استاندارد شیمی‌درمانی بسیار سخت است و یا ممکن است بی‌اثر باشند.

گاهی اوقات، مردم می‌گویند که روش درمانی آنها می‌تواند سرطان را بدون ایجاد عوارض جانبی جدی درمان کند و بسیار طبیعی است که بخواهید آنها را باور کنید. ولی حقیقت این است که بیش‌تر این روش‌های بالینی مورد آزمایش قرار نگرفته‌اند و مشخص نیست که در درمان سرطان مؤثر است

۲. مرحله مهم وجود دارد

۱. در مورد روش درمانی که روی آن فکر می‌کنید و می‌خواهید استفاده کنید، از پزشکتان سؤال کنید.

۲. موارد خط قرمز که در زیر ذکر شده را در نظر بگیرید.

خط قرمزها

این سؤالات برای تشخیص خط قرمزها کمک می‌کنند. پاسخ بله به هر کدام از آنها، باعث ایجاد یک خط قرمز و احتیاط می‌شود.

  1. آیا درمان مورد نظر، یک روش مناسب برای تمام یا اغلب انواع سرطان‌ها می‌باشد؟
  2. آیا به شما گفته شده که از درمان استاندارد استفاده نکنید؟
  3. آیا این روش درمانی و یا دارو، یک درمان خاص و اختصاصی است که فقط افراد خاصی از آن استفاده می‌کنند؟
  4. آیا لازم است که برای انجام این درمان به جای دیگری مسافرت کنید؟

شکتان مشورت کنید.

سؤالاتی که می‌توانم از پزشکتان بپرسم؟

همزمان با کنار آمدن با سرطان و درمان آن، بهتر است با خودتان و پزشکتان صادق و روراست باشید و به‌راحتی صحبت کنید. در اینجا سؤالاتی وجود دارد که ممکن است بخواهید بپرسید:

۱. لطفاً نوع دقیق سرطان من را برایم بنویسید.

۲. نوع سرطان من چگونه روی انتخاب‌های درمانی و نتیجه درمانی‌ام مؤثر است؟

۳. لطفاً یک نسخه از گزارش پاتولوژی بیماریم را در اختیارم قرار دهید.

۴. آیا سرطان به غدد لنفاوی و یا سایر اعضای بدنم گسترش یافته است؟

۵. مرحله سرطان من چیست؟ معنی و شرایط این مرحله در مورد بیماری من چیست؟

۶. آیا قبل تصمیم برای نوع درمان، آزمایش‌های تشخیصی یا کار دیگری لازم است که انجام شود؟

۷. انتخاب‌های درمانی موجود برای من چیست؟ شما چه توصیه‌ای می‌کنید؟ چرا؟

۸. آیا لازم است آزمایش ژنتیکی خاصی انجام دهم؟

۹. آیا لازم است در مورد شرکت در کارآزمایی بالینی فکر کنم؟

۱۰. عواض جانبی و یا خطرات درمان‌های مختلف کدامند؟

۱۱. برای آماده شدن جهت درمان چه اقداماتی لازم است؟

۱۲. عمل جراحی ترمیمی ‌پستان، در صورت نیاز چه مقدار مؤثر است؟

۱۳. مزایا و مضرات انجام این عمل جراحی ترمیمی‌ به‌صورت فوری و همین الان و یا به تأخیر انداختن آن کدامند؟

۱۴. ظاهر و خصوصیات پستان من بعد درمان چگونه خواهد شد؟

۱۵. آیا بعد از درمان، حس پستان من طبیعی خواهد شد؟

۱۶. آیا دچار ریزش مو خواهم شد؟ در صورت این عارضه چه کار کنم؟

۱۷. آیا با درمانی که شما توصیه می‌کنید، احتمال بازگشت سرطان من وجود دارد؟ اگر این اتفاق افتد، چه باید کرد؟

۱۸. آیا باید رژیم غذایی خاصی داشته باشم و یا سایر تغییرات در شیوه زندگی ایجاد کنم؟

۱۹. آیا در نتیجه درمان، دچار یائسگی زودرس خواهم شد؟

۲۰. آیا بعد درمان، می‌توانم با دارو بچه‌دار شوم؟

۲۱. براساس نوع سرطان من، شانس بقا چگونه است؟

۲۲. بعد درمان، به چه صورت بیماری باید پیگیری شود؟

شما بهترین فردی هستید که می‌تواند در مورد درمان سرطان تصمیم بگیرد. اگر تصمیم گرفته‌اید که از درمان جایگزین یا جبرانی استفاده کنید، باید حتماً در مورد این روش‌ها مطالعه کنید و با پزسعی کنید، هر سؤالی که به ذهنتان می‌رسد بپرسید. مثلاً ممکن است بخواهید در مورد زمان بهبودی بدانید در نتیجه در این مورد می‌توانید برنامه‌ریزی کنید. یا می‌توانید در مورد سایر نظرات و انتخاب‌ها سؤال کنید. بهتر است از نتایج پاتولوژی، آزمایشات و رادیولوژی هم یک کپی تهیه کنید.

چگونه پیگیری صورت می‌گیرد؟

کمیل درمان می‌تواند استرس‌زا و پر از نگرانی باشد. ممکن است دوست داشته باشید که درمان را هر چه زودتر خاتمه دهید.

ترس از عود و بازگشت سرطان بسیار سخت است و این نگرانی هنوز هم بین افرادی که مبتلا به سرطان هستند، بسیار شایع است.

نحوه پیگیری و مراقبت

بعد از اتمام درمان، انجام تمام کارهای پیگیری بسیار بسیار مهم است. در طی این ویزیت‌های مداوم، پزشکتان سؤالاتی در مورد علائم شما می‌پرسد، شما را تحت معاینه بالینی قرار می‌دهد و لازم است آزمایش‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری‌های خاصی انجام دهید. این پیگیری‌ها برای بررسی عود و یا منتشر شدن سرطان و نیز بسیاری از عوارض جانبی درمان‌های خاص بسیار ضروری‌اند. این بررسی‌ها، فرصت مناسبی برای شماست که هر سؤال و شک و تردید در مورد بیماری و درمان خود دارید از پزشک و تیم مراقبتی خود بپرسید. تقریبا تمام درمان‌های سرطان، عوارض جانبی ایجاد می‌کنند. بعضی از این عوارض هفته‌ها تا ماه‌ها طول می‌کشد ولی بعضی دیگر می‌توانند دائمی ‌باشند. در مورد اطلاع دادن هر نوع علامت و یا عارضه جانبی آزاردهنده به پزشکتان درنگ نکنید.

در ابتدا، این ویزیت‌هایی که برای پیگیری و چک آپ صورت می‌گیرند، هر ۴ تا ۶ ماه برنامه‌ریزی می‌شوند.

هر چقدر مدت زمانی که بیمار بدون علامت می‌ماند طولانی‌تر باشد، نیاز به ویزیت‌های مکرر کم‌تر می‌شود. بعد از گذشت ۵ سال، ویزیت‌ها سالیانه می‌شوند. اگر تحت عملی جراحی ترمیمی پستان قرار گرفت‌ اید، نیاز دارید که سالانه ماموگرافی انجام دهید.

اگر تحت درمان تاموکسیفن قرار گرفته‌اید، سالانه باید معاینه لگن انجام دهید چون این دارو ریسک سرطان رحم را افزایش می‌دهد، در صورت داشتن هر نوع خونریزی غیرطبیعی واژینال، به سرعت به پزشکتان اطلاع دهید.

اگر تحت درمان با یک داروی مهارکننده آنزیم آروماتاز قرار دارید، ممکن است نیاز داشته باشید آزمایش تراکم استخوان انجام دهید. اگر هر آزمایش یا بررسی که انجام می‌دهید، نشان دهد که ممکن است سرطان عود کند، پزشکتان آزمایش‌ها و آزمایشات بیش‌تری توصیه می‌کند. اگر سرطان مجدداً باز گردد و عود کند، نوع درمان به محل سرطان و نوع درمانی که قبلاً دریافت می‌کردید بستگی خواهد داشت. این درمان‌ها شامل، جراحی، پرتودرمانی و رادیوتراپی، درمان هورمونی و شیمی‌درمانی هستند.

لنف ادم

لنفاوم به تورم بازو به دلیل تشکیل و تجمع مایع گفته می‌شود. این حالت هر زمانی بعد درمان سرطان، بلافاصله بعد جراحی، یا ماه‌ها و سال‌ها بعد جراحی می‌تواند ایجاد شود.

لنف ادم، با مراقبت و درمان می‌تواند قابل پیشگیری و تحت کنترل قرار گیرد.

عفونت و آسیب در ناحیه ساعد و بازو، می‌تواند باعث ایجاد لنف ادم و یا تشدید آن شوند.

سریعاًَ به پزشکتان در صورت تورم، سفتی و یا آسیب دست یا ساعدتان سریعاً به پزشکتان اطلاع دهید. راه‌هایی برای پیشگیری از مشکلات وجود دارند. مثلاً بیش‌تر پزشکتان معتقد است که در زنان در ناحیه جراحی غده لنفاوی و یا رادیوتراپی، نبض دستشان قابل بررسی نیست.

کیفیت زندگی بیماران

زنانی که تحت درمان سرطان سینه قرار می‌گیرند باید بدانند که بعد از اتمام دوره درمان، کیفیت زندگی طبیعی خواهند داشت. مطالعات متعدد انجام شده هم این موضوع را تأیید می‌کنند.

زنانی که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند، ممکن است متوجه کاهش عملکرد بعضی نواحی بدن شوند. بعضی مطالعات نشان‌دهنده این هستند که زنان جوان‌تر با اضطراب‌های ناشی از سرطان سینه و درمان‌های آن، مشکلات بیش‌تری دارند. بعضی احساس تنهایی و منزوی شدن می‌کنند. در ضمن، شیمی‌درمانی می‌تواند باعث یائسگی زودرس شود که باید به سرعت تحت رسیدگی و درمان قرار گیرد.

همچنین مشکلات جنسی محتمل‌اند. این زنان به احتمال زیاد از گردهمایی و گروه‌های حمایتی مربوط به بیماران مبتلا به سرطان بهره می‌برند.

جنبه‌های عاطفی سرطان پستان

ممکن است طی درمان به حدی درگیر بیماری شوید که نتوانید روی چیز دیگری تمرکز کنید. وقتی درمانتان خاتمه می‌یابد، می‌بینید بسیار احساساتی و ضعیف شده‌اید. این حالت در بسیاری از زنان اتفاق می‌افتد.

این زمانی است که شما به حمایت و پشتیبانی نیازمندید و باید به دنبال کسانی باشید که به شما قدرت و آرامش دهند. حمایت به اشکال مختلف امکان‌پذیر است: از طریق خانواده، دوستان، گروه‌های حمایتی سرطان و یا مشاورهای شخصی… وقتی مبتلا به سرطان هستید، احساس تنهایی شدیدی می‌کنید ولی لازم نیست این مسیر را تنها طی کنید.

انتخاب درمانی یک زن بستگی به سن، تصویر ذهنی او از خودش و بدنش و امیدها و ترس‌هایش دارد.

به‌عنوان مثال، بعضی از زنان ترجیح می‌دهند به‌جای جراحی برداشت پستان، تحت عمل جراحی حفظ پستان همراه پرتودرمانی قرار بگیرند تا ظاهر بدنشان طبیعی‌تر بماند. در مقابل بسیاری از افراد هم بدون توجه به ظاهر بدنشان، تحت برداشت پستان قرار می‌گیرند. این افراد بیش‌تر نگران عوارض رادیودرمانی هستند تا ظاهر پستان و بدنشان. بسیاری از زنان مبتلا به سرطان سینه هم با این حقیقت که درمان‌های ضد سرطان وضعیت و ظاهر کلی بدنشان را تغییر می‌دهند، روبرو می‌شوند.

بعضی از این عوارض مثل ریزش مو، کوتاه‌مدتند. ولی حتی این عوارض کوتاه‌مدت هم تأثیر بسیار عمیقی روی آنچه هر زن نسبت به خودش احساس می‌کند، ایجاد می‌کند. راه‌هایی برای کمک به کنار آمدن با ریزش مو وجود دارند از جمله: شال، کلاه، کلاه گیس و… در مقابل بسیاری از زنان هم سعی می‌کنند خودشان را با موی کوتاه به بقیه نشان دهند تا به‌عنوان کسی که سرطان دارد شناخته شود. هر چقدر هم با تغییر روبرو شوید باید بدانید که راه‌هایی برای کنار آمدن با این تغییرات وجود دارند.

مطالبی در مورد ظاهر پستان

بعضی از زنان که تحت عمل جراحی برداشت پستان قرار می‌گیرند معمولاً ترجیح می‌دهند از قالب‌ها و فرم‌دهنده‌های پستان به جای عمل جراحی ترمیمی ‌پستان استفاده کنند. پزشکتان به شما خواهد گفت که چه زمانی آمادگی لازم برای استفاده از این قالب‌ها را خواهید داشت. آنها از نظر قیمت تا حدی متفاوتند. سعی کنید نوعی را که مناسب و اندازه شماست، انتخاب کنید.

پستان‌بند و قالب مناسب پستان برای فرد، همانی است که فرد همیشه آن را استفاده می‌کند.

جنسیت

نگرانی در مورد جنسیت، اغلب مسئله‌ای است که برای فرد مبتلا به سرطان سینه بسیار نگران‌کننده است.

جدا از ظاهر بدن، بسیاری از درمان‌های سرطان مثل شیمی‌درمانی، می‌تواند سطح هورمون‌های فرد را تغییر دهند و تمایلات جنسی و یا پاسخ‌های فرد را کاهش دهند. این حالت مخصوصاً وقتی فرد در دهه ۲۰ تا ۳۰ متوجه سرطانش شود، شدیدتر است. برای شریک جنسی یک بیمار هم، این تشخیص می‌تواند ناراحت‌کننده و استرس‌زا باشد. نگرانی آنها اغلب در مورد این موضوع است که چگونه احساسات و علاقه خود را بعد درمان و به‌ویژه بعد جراحی، به‌صورت فیزیکی و یا عاطفی، بیان کنند.

درمان‌های سرطان سینه می‌توانند روی میزان لذت جنسی و فیزیکی اثر بگذارند. تحریک شدن جنسی را کاهش دهند. بسیار از حواس، در اثر درمان و جراحی کاهش می‌یابند ولی بسیاری دیگر از حواس با گذشت زمان، باز می‌گردند.

بسیاری از زنان بعد جراحی برداشت قسمت عمده پستان، احساس درد مزمن در قفسه سینه‌شان می‌کنند.

حفاظت از این مناطق توسط بالش و جلوگیری از قرار گرفتن و فشار روی نواحی که وزنتان روی قفسه سینه‌تان و یا دست‌هایتان در حین فعالیت جنسی قرار می‌گیرد، می‌تواند کمک‌کننده باشد.

عمل جراحی پستان و یا رادیوتراپی، از نظر فیزیکی، تمایل جنسی زن را کاهش نمی‌دهد و همچنین روی میزان رسیدن به ارگانیسم اثری ندارد. تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که، اکثر زنان در مراحل اولیه سرطان پستان، در سال اول می‌توانند بسیار خوب با بیماریشان تطابق پیدا کنند.

کیفیت زندگی این افراد کاملاً مشابه افرادی است که سالمند و بیمار نیستند. باید به‌ خاطر داشته باشید که هر زنی به شیوه خود رفتار و عمل می‌کند. احساساتتان درست یا غلط نیستند، بلکه منحصراً مربوط به خودتانند.

درمان هورمونی در یائسگی بعد درمان سرطان

پزشکان درگذشته این نوع درمان را که به‌عنوان درمان جایگزین هورمونی شناخته می‌شود، برای بهبود علائم شدید یائسگی، بعد درمان سرطان سینه استفاده می‌کردند. ولی امروزه نشان داده شده است که زنانی که بعد درمان سرطان سینه، از این نوع درمان هورمونی جایگزین استفاده می‌کنند، ریسک بالاتری برای عود و بازگشت سرطان و یا ابتلا به نوع جدید سرطان سینه خواهند داشت. به همین دلیل، امروزه بیش‌تر پزشکان متعقدند این شیوه درمان جایگزین هورمونی، برای زنانی که در گذشته تحت درمان سرطان قرار گرفته بودند، عاقلانه نیست. بهتر است زنان در مورد راه‌های کنترل علائم یائسگی با پزشکشان صحبت کنند.

صحبت با یک پزشک جدید

ممکن است بعد از تشخیص و درمان سرطانتان به یک پزشک جدید مراجعه کنید. مهم است که بتوانید اطلاعات دقیق بیماریتان را با جزئیات در اختیار این پزشک جدید قرار دهید. مطمئن شوید که اطلاعات دقیق و کامل و نسخه‌هایی از مدارک پزشکیتان شامل نسخه‌ای از گزارش پاتولوژی از هر نوع نمونه‌برداری و عمل جراحی داشته باشید تا به پزشکتان ارائه دهید. اگر در گذشته در بیمارستان بستری بوده‌اید، یک نسخه از خلاصه پرونده بیمارستان که در حین ترخیص به هر بیماری داده می‌شود، داشته باشید.

اگر قبلاً تحت پرتودرمانی قرار گرفته‌اید، خلاصه‌ای از نوع رادیوتراپی، دوز و مقدار اشعه، مدت زمان و محل درمان با اشعه، را داشته باشید. اگر تحت درمان سیستمیک برای درمان سرطان قرار گرفته‌اید (هورمون‌درمانی، شیمی‌درمانی و یا هدف‌درمانی) آنها را ذکر کنید. نوع داروهای مصرفی، (دوز و مقدار و زمان‌های مصرف آنها به یاد داشته باشید.)

تغییر در شیوه زندگی در حین و بعد درمان

ابتلا به سرطان و کنار آمدن با روش درمانی آن، بسیار زمان‌گیر است و برای فرد مشکلات روحی و عاطفی ایجاد می‌کند ولی این دوره، می‌تواند زمانی برای بازنگری زندگی خود به روش‌های جدید باشد. در هر حال به خدا توکل کنید.

ممکن است شما در مورد چگونگی بهبود سلامت در دراز مدت سؤالاتی داشته باشید.

تصمیم‌گیری بهتر و سالم‌تر

قبل از اینکه متوجه شوید که سرطان دارید، باید به داشتن زندگی سالم فکر کنید. آیا در زندگیتان مواردی داشته‌اید که سلامت شما را به خطر می‌اندازد؟ و مصرف مشروبات الکلی، پرخوری، سیگار کشیدن و یا بی‌تحرکی و عدم داشتن فعالیت بدنی. با اندکی تأمل درخواهید یافت با اصلاح روش زندگی، شرایط بهتری خواهید داشت.

اکنون زمان متهم کردن خودتان نیست. می‌توانید تغییراتی در زندگیتان ایجاد کنید که می‌توانند اثرات مثبت بر کل زندگیتان ایجاد کنند. با این کار، علاوه بر اینکه احساس بهتری پیدا می‌کنید، سالم‌تر هم خواهید شد.

تغذیه و رژیم غذایی

داشتن تغذیه صحیح، برای هر فردی می‌تواند دشوار باشد. این کار در حین یا بعد درمان سرطان می‌تواند سخت‌تر هم باشد. یکی از بهترین کارهایی که بعد درمان می‌توانید انجام دهید، جایگزین کردن رژیم غذایی عادیتان با مواد غذایی سالم است. در دراز مدت و بعد گذشت زمان، از مزایای این تغییرات ساده مثل افزایش تنوع و مقدار غذاهای سالمی ‌که دررژیم غذایتان قرار می‌دهید شگفت‌زده خواهید شد. سعی کنید روزانه ۵ واحد و یا بیش‌تر سبزیجات و میوه مصرف کنید. سعی کنید به‌جای مصرف آرد سفید و شکر از تمام رده‌های غلات استفاده کنید. مصرف گوشت پرچرب را محدود کنید. سعی کنید مصرف گوشت‌های فرآوری شده مثل سوسیس، کالباس، بیکن را قطع کنید. داشتن مقداری ورزش روزانه را فراموش نکنید. ترکیب رژیم غذایی خوب و فعالیت بدنی منظم به شما کمک می‌کند وزن مناسب خود را حفظ کنید و پرانرژی‌تر بمانید.

وزن

در یک زن مبتلا به سرطان سینه، رسیدن به وزن مناسب و حفظ آن یکی از مهمترین اقداماتی است که بیمار می‌تواند انجام دهد. مطالعات نشان می‌دهند، در زنانی که در زمان تشخیص سرطان، اضافه وزن زیاد داشته‌اند، احتمال عود و بازگشت بیماری بسیار بالاست و احتمال مرگ ناشی از سرطان در آنها بسیار زیاد است. مطالعات همچنین نشان می‌دهند که اضافه وزن زیاد بعد بیماری، عوارض بسیاری ایجاد می‌کند. ولی همه مطالعات این نتیجه را تأیید نمی‌کنند.

استراحت، خستگی، کار و فعالیت بدنی

در بیماران تحت درمان سرطان، خستگی و ضعف، علامت بسیار شایعی است. این نوع خستگی یک نوع خستگی عادی نیست بلکه نوع خستگی و ضعف عمیق است که با استراحت هم بهتر نمی‌شود.

در بعضی بیماران این خستگی، زمان طولانی بعد درمان ادامه می‌یابد و می‌تواند فعالیت‌های فیزیکی آنها را محدود کند. فعالیت بدنی و ورزش به شما کمک می‌کند که خستگیتان بهبود یابد.

مطالعات اخیر نشان می‌دهند که زنانی که مبتلا به سرطان سینه هستند و فعالیت فیزیکی دارند نسبت به افرادی که بی‌تحرکند، احتمال کمتری برای عود و بازگشتسرطان و مرگ‌ومیر وجود دارد. اگر بیمار هستید و در حین درمان باید استراحت کنید، عادی است که تناسب اندام و مقاومت بدنی و قدرت عضلانیتان کاهش یابد. فیزیک درمانی به شما کمک می‌کند که قدرت و محدوده حرکت عضلات خود را حفظ کنید. در نتیجه مقابله با خستگی و احساس افسردگی ناشی از احساس خستگی و ضعف بسیار بهبود می‌یابد. هر نوع برنامه فعالیت فیزیکی باید متناسب با وضعیت شما و مخصوص شما باشد در نتیجه قبل شروع فعالیت با گروه درمانیتان مشورت کنید و نظر آنها را هم بدانید و سعی کنید با دوستتان فعالیت کنید و تنها نباشید. اگر ضعف شدید دارید، باید فعالیتتان را با استراحت متعادل کنید.

باید وقتی نیاز دارید، استراحت کنید. ورزش باعث بهبود سلامت فیزیکی و روانی شما می‌شود و نیز باعث بهتر شدن عملکرد سیستم گردش خون، افزایش قدرت عضلانی، کاهش خستگی، اضطراب و افسردگی، بهتر شدن خلق و روحیه و ایجاد احساس بهتر نسبت خود شخص می‌شود. در دراز مدت هم ورزش و فعالیت فیزیکی نقش بسیار مهمی‌در پیشگیری از بعضی انواع سرطان دارد.

برای پیشگیری از سرطان سینه، توصیه می‌شود که خانم‌ها ۵ روز از هفته، در حداقل ۱ فعالیت فیزیکی متوسط تا شدید که ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت طول می‌کشد، شرکت کنند. فعالیت‌های متوسط شامل فعالیت‌هایی است که معادل راه رفتن تند انرژی مصرف می‌کند. در فعالیت‌های شدید، گروه‌های عضلانی بزرگتر استفاده می‌شوند، باعث ایجاد عرق، افزایش ضربان قلب و تعداد تنفس می‌گردد.

یافته‌های جدید حاصل از تحقیقات روی سرطان پستان

تحقیق در مورد علل، راه‌های پیشگیری و درمان سرطان سینه در بسیاری از مراکز پزشکی دنیا در حال انجام است.

علل

مطالعات برای یافتن عوامل محیط زندگی و عادت‌هایی که احتمال ابتلا به سرطان سینه را کم می‌کنند، ادامه دارند. بعضی مطالعات تأثیر فعالیت فیزیکی، کاهش یا افزایش وزن و رژیم غذایی روی احتمال ابتلا به سرطان سینه را بررسی می‌کنند. همچنین مطالعات در مورد تأثیر عوامل ژنتیک روی سرطان سینه ادامه دارند.

با پیشرفت‌هایی که امروزه در زمینه تعیین توالی ژنوم انسان صورت گرفته انجام این اقدامات به سرعت امکان پذیرند.

شیمی‌درمانی پیشگیرانه

نتایج چندین مطالعه نشان می‌دهند، داروهایی مثل تاموکسیفن و رالوکسیفن، سرطان سینه را در زنان باریسک فاکتورهای مشخص کاهش می‌دهند. با این وجود، بسیاری از زنان، مایل به مصرف این داروها نیستند. چون نگران عوارض جانبی احتمالی این داروها هستند.

مطالعات جدید، در مورد اثر مهار کننده‌های آروماتاز روی کاهش ریسک پیشرفت سرطان سینه در زنان یائسه است. این داروها قبلا برای پیشگیری از عود سرطان سینه مؤثر شناخته شده‌اند.

ولی هیچ کدام برای کاهش احتمال ابتلا به سرطان سینه در این دوره، تأیید نشده‌اند.

آزمایش‌های آزمایشگاهی جدید

بررسی ژنتیک

یکی از مشکلات سرطان سینه در مراحل پایین، این است که پزشکان همیشه نمی‌توانند بگویند که ریسک و احتمال عود و بازگشت سرطان بعد درمان در کدام زنان بیش‌تر است.

دلیل دریافت درمان مکمل بعد جراحی هم، همین موضوع است. برای تصمیم‌گیری بهتر در مورد دادن درمان مکمل، محققین جنبه‌های مختلف سرطان سینه را بررسی می‌کنند.

در سال‌های اخیر، ارتباط بین ژن‌های مختلف با انواع مهاجم سرطان سینه که تمایل به عود و انتشار به قسمت‌های دور دست در بدن دارند، شناسایی شده است. بعضی آزمایش‌های آزمایشگاهی که این یافته‌ها را بررسی می‌کنند هم وجود دارند. ولی پزشکان هنوز هم در حال بررسی بهترین راه استفاده از آنها هستند.

طبقه‌بندی‌های جدید سرطان پستان

مطالعه روی الگوی ژنتیکی بیماری، روش‌های جدید برای گروه‌بندی سرطان‌های سینه پیشنهاد می‌کند. در روش فعلی، تقسیم‌بندی انواع مختلف سرطان سینه براساس ظاهر و شکل غده‌ زیر میکروسکوپ است. در سیستم جدید، که براساس تظاهرات و ویژگی‌های مولکولی است، نتیجه و پاسخ‌دهی به انواع مختلف درمان‌های سرطان سینه امکان‌پذیر است.

سلول‌های غده‌ای در خون

محققین یافته‌اند که در بسیاری از زنان مبتلا به سرطان سینه، سلول‌ها از غده‌ جدا شده و وارد گردش خون می‌شوند. این سلول‌های غده‌ی توسط آزمایش‌های آزمایشگاهی با حساسیت بالا قابل تشخیص‌اند. ولی در حال حاضر این آزمایش‌های تشخیصی برای استفاده عمومی ‌و روزمره قابل استفاده نیستند. با این حال، در آینده، جهت تشخیص مؤثر بودن درمان‌هایی مثل شیمی‌درمانی و یا یافتن عود و بازگشت سرطان بعد درمان بسیار مفیدند.

روش‌های تصویربرداری جدیدتر

در حال حاضر، بسیاری روش تصویربرداری جدید مورد مطالعه‌اند تا نشان داده شود، چگونه از آنها برای نشان دادن نواحی از بافت پستان که تغییر شکل و ماهیت داده و احتمالاً سرطانی است، استفاده می‌شود.

نمونه‌برداری پستان

در روش نمونه‌برداری جدید که امروزه انجام می‌گیرد به کمک MRI، نمونه‌های بسیاری از راه یک برش بسیار کوچک گرفته می‌شود. این روش بررسی در زنانی که سابقه شخصی یا خانوادگی ابتلا به سرطان سینه دارند و یا بافت پستانی بسیار متراکمی ‌دارند استفاده می‌شود.

درمان

انواع جدید ماستکتومی

انواع جدیدتر ماستکتومی‌جهت حفظ ظاهر طبیعی پستان بعد انجام جراحی، مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

۱. ماستکتومی ‌با حفظ پوست پستان

بعضی مطالعات نشان داده‌اند که این روش، قابل مقایسه با ماستکتومی ‌تعدیل شده در بسیاری زنان است. مقدار بافتی که برداشته می‌شود مشابه است ولی اغلب پوست اطراف پستان به استثنای نوک پستان و پوست تیره اطراف آن حفظ می‌شوند. این روش تنها وقتی که ترمیم و بازسازی مجدد بافت پستان باید بلافاصله و سریع انجام شود، امکان‌پذیر است. این روش، برای غده‌های بزرگ و یا انواعی که مجاور پوست هستند، مناسب نیست. با وجودی که هنوز ثابت نشده که این روش از نظر تأثیر مشابه ماستکتومی‌ استاندارد است، بسیاری زنان به دلیل گذاشتن اسکار و جای کم‌تر و نیز ظاهر طبیعی‌تر پستان بعد عمل جراحی، آن را به سایر روش‌ها ترجیح می‌دهند.

۲. ماستکتومی‌با حفظ نوک پستان (نیپل)

این روش جراحی، حتی از روش قبلی هم جدیدتر است.در روش قبلی، نوک پستان و آرئول (پوست تیره اطراف آن)، در حین برداشت بافت پستان، برداشته می‌شود.

ولی در این روش، نوک پستان و پوست تیره‌تر اطراف آن از بافت پستان جدا شده، و تحت بررسی پاتولوژی قرارگرفته می‌شوند. در صورتی‌که سلول سرطانی نزدیک نیپل و یا آرئول یافت نشود، این بافت‌ها مجدداً متصل می‌شوند.

۳. ماستکتومی ‌زیر جلدی

این یک روش جدید در ماستکتومی ‌پیشگیرانه است. در این روش، برش پوستی زیر پستان داده می‌شود. بافت پستان برداشته شده ولی پوست پستان و نوک آن در جای خود حفظ می‌شود.

به دنبال آن بازسازی و ترمیم پستان صورت می‌گیرد. این روش جای عمل و اسکار کم‌تری برجای می‌گذارد ولی نسبت به سایر روش‌های ماستکتومی، بافت بیش‌تری هم از پستان حفظ می‌شود و در نتیجه احتمال شروع سرطان از بافت باقیمانده بیش‌تر است.

مطالعات بیش‌تر روی این تکنیک‌ها باید انجام شوند تا اطمینان حاصل شود که به دنبال آنها سرطان مجدداً عود نمی‌کند.

۴. جراحی انکوپلاستیک

گاهی اوقات بعد جراحی، پستان‌ها از نظر سایز و ظاهر با هم متفاوت می‌شود. بسیاری از پزشکان با ترکیب جراحی سرطان و پلاستیک آن را برطرف می‌کنند. به این نوع جراحی ترکیبی انکوپلاستیک (سرطان وجراحی پلاستیک) گفته می‌شود. این نوع عمل شامل، شکل‌دهی مجدد پستان همزمان با جراحی حفظ سینه است. همزمان با جراحی روی یک پستان، پستان سمت مقابل از نظر مشابه‌سازی، تحت جراحی قرار می‌گیرد. این روش جراحی، بسیار جدید است و تعداد کمی‌از پزشکان آن را انجام می‌دهند. نگرانی اصلی این است که دراین نوع جراحی، بافت سرطانی به جا خواهد ماند یا خیر.

۵. جراحی ترمیمی ‌پستان

پیشرفت در زمینه اتصال مجدد عروق خونی (جراحی عروقی) منجر به پیشرفت‌هایی در جراحی ترمیمی ‌سینه شده است.

تحقیقات نشان می‌دهند زنانی که از پروتزهای ترمیمی ‌پستان استفاده می‌کنند، نسبت به گروه کنترل که این جراحی را انجام نمی‌دهند، ریسک مساوی از نظر ابتلا به بیماری‌های سیستم ایمنی دارند. همچنین این پروتزها، ریسک عود و بازگشت سرطان قبلی و یا ایجاد سرطان جدید را افزایش نمی‌دهند.

رادیوتراپی

پزشکان در حال مقایسه رادیوتراپی با دوزهای روزانه بالاتر ولی در دفعات کم‌تر، با روش رادیوتراپی استاندارد هستند. مطالعات نشان می‌دهند که رادیوتراپی با این روش در طی ۳ هفته، مشابه درمان استاندارد طی ۵ هفته است. سایر مطالعات روی دوزهای بالاتر در مدت زمان کم‌تر مثلاً یک هفته در حال بررسی هستند.

شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی با دوز متراکم و فشرده

بعضی مطالعات نشان می‌دهند که افزایش دفعات تجویز داروی شیمی‌درمانی، مثلاً هر دو هفته با همان دوز قبلی، در جلوگیری از عود بیماری نسبت به برنامه عادی (هر ۳ هفته) اثر بهتری دارد.

همزمان با این برنامه فشرده‌درمانی، از فاکتورهای رشد برای جلوگیری از کاهش سلول‌های خونی و نیز عوارض شایع و جدی بیماری استفاده می‌شوند. بسیاری از پزشکان از این روش استفاده می‌کنند و مطالعات بسیار کارآزمایی بالینی جهت بررسی نقش این درمان به‌عنوان درمان مکمل در حال انجام است.

داروهای جدید شیمی‌درمانی

به دلیل اینکه درمان سرطان‌های پیشرفته، اغلب دشوار است، محققین به دنبال داروهای بهتر و جدیدتر هستند. در مطالعات جدید، یک دارو، به نام (ixabepilone) شناسایی شده است که باعث کاهش رشد تعداد بسیاری از غده‌های پستان می‌گردد. این درمان حتی در زنانی که قبلاً انواع مختلف داروی شیمی‌درمانی مصرف کرده‌اند هم مؤثر است.

هدف‌درمانی

هدف‌درمانی، گروهی از داروهای جدید هستند که از طریق اثر روی ژن‌های جهش یافته در سرطان اثر می‌کنند. ۲ دسته داروی اصلی در این هدف‌درمانی به‌کار می‌روند:

آنتی‌بادی‌های مونوکلونال و هدف‌درمانی «ریزمولکول»

آنتی‌بادی مونوکلونال، نوع خاصی از پروتئین است که توسط سلول‌های سیستم ایمنی ساخته می‌شود. این آنتی‌بادی‌ها در آزمایشگاه هم قابل ساخت هستند.

۲ نوع این داروها، تراستوزوماب (هرسپتین) و لاپاتینیب (تایکرب)، امروزه برای درمان بعضی از انواع سرطان سینه استفاده می‌شوند. سایر آنتی‌بادی‌های مونوکلونال هم تحت بررسی قرار گرفته‌اند.

جلوگیری از ساخت و تولید عروق ریز

برای رشد غده‌، عروق خونی باید سلول‌های سرطانی را تغذیه کنند. بعضی مطالعات نشان‌دهنده این هستند که انواعی از سرطان‌های پستان با تعداد زیاد عروق خونی کوچک و جدید به سرعت تمایل به انتشار در بدن دارند. داروهای جدیدی در حال تولیدند که از طریق جلوگیری از تشکیل عروق خونی جدید، رشد سرطان پستان را متوقف می‌کنند. بسیاری از این داروها در حال حاضر تحت مطالعه و بررسی‌اند.

بیفوسفونات‌ها

داروهایی هستند که برای تقویت، افزایش استحکام و کاهش ریسک شکستگی در استخوان‌هایی که به علت پخش و انتشار غده‌، ضعیف و شکننده شده‌اند به‌کار می‌روند. مطالعات بسیاری در حال انجام‌اند تا بررسی کنند آیا بیفوسفونات‌ها باید به‌عنوان قسمتی از درمان استاندارد در سرطان‌های سینه ابتدایی استفاده شوند یا خیر.

ویتامین D

مطالعات اخیر نشان می‌دهند، در زنانی با مراحل اولیه سرطان سینه که سطح ویتامین D پایینی دارند، احتمال بازگشت و عود سرطان در یک نقطه دوردست بدن بالاتر است و پیش آگهی بیماری بدتری دارند. مطالعات بیش‌تری برای اثبات این فرضیه باید انجام شود و هنوز مشخص نیست که مصرف مکمل‌های حاوی ویتامین D کمک‌کننده‌اند یا خیر.

شما باید با پزشکتان صحبت کنید و سطح ویتامین D خود را بررسی کنید تا ببینید در محدوده طبیعی قرار دارد یا خیر.

ارسال شده در مجموعه مقالات

ارسال نظر

*